Czy ujawniona informacja jest daną osobową

Art. 4 pkt 1 RODO definiuje dane osobowe jako informacje dotyczące zidentyfikowanej albo możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Nie chodzi więc wyłącznie o imię, nazwisko i numer PESEL. Danymi mogą być również adres zamieszkania, prywatny lub służbowy numer telefonu, adres e-mail, numer rachunku, identyfikator internetowy, fotografia, nagranie głosu, lokalizacja, numer rejestracyjny samochodu oraz informacje o życiu rodzinnym lub zawodowym.

Znaczenie ma kontekst. Sam numer mieszkania „12” nie pozwala zwykle wskazać konkretnego człowieka. Ten sam numer połączony z nazwiskiem, ulicą, zdjęciem klatki schodowej i informacją o miejscu pracy prowadzi już do oznaczonej osoby. Nie jest konieczne, aby każdy przypadkowy odbiorca potrafił natychmiast ustalić tożsamość. Wystarczy rzeczywista możliwość identyfikacji przy użyciu informacji, do których odbiorca może rozsądnie uzyskać dostęp.

RODO chroni osoby fizyczne. Sama nazwa spółki, numer KRS i adres jej siedziby nie są danymi osobowymi spółki. Mogą jednak jednocześnie identyfikować osobę prowadzącą jednoosobową działalność, wspólnika, członka organu albo pracownika.

Dane o zdrowiu i inne szczególne kategorie

Art. 9 RODO obejmuje między innymi informacje ujawniające pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność związkową, dane genetyczne, określone dane biometryczne, informacje dotyczące zdrowia, seksualności i orientacji seksualnej.

Przetwarzanie takich informacji jest co do zasady zabronione, chyba że zachodzi jeden z wyjątków wskazanych w rozporządzeniu. Publikacja diagnozy, dokumentacji medycznej, informacji o leczeniu psychiatrycznym, ciąży, niepełnosprawności, wynikach badań albo życiu seksualnym wymaga więc szczególnie rygorystycznej oceny.

Nie oznacza to, że ujawnienie „zwykłego” adresu lub numeru telefonu jest mało poważne. Klasyfikacja danych i rzeczywiste ryzyko to dwa różne zagadnienia. Adres może nie należeć do szczególnych kategorii z art. 9, a mimo to jego publikacja w trakcie konfliktu może tworzyć bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i bezpieczeństwa mieszkańców.

Czy publicznie dostępne dane można dowolnie rozpowszechniać

Informacja nie przestaje być daną osobową tylko dlatego, że można znaleźć ją w CEIDG, KRS, starym ogłoszeniu, na stronie firmy albo w mediach społecznościowych. Publiczna dostępność może mieć znaczenie dla podstawy i rozsądnych oczekiwań osoby, ale nie daje każdemu nieograniczonego prawa do kopiowania danych w dowolnym celu.

Służbowy numer opublikowany w celu przyjmowania zamówień może być wykorzystywany przez klientów do kontaktu handlowego. Nie oznacza to automatycznej zgody na umieszczenie numeru w poście zachęcającym obce osoby do masowego wydzwaniania. Podobnie adres działalności widoczny w rejestrze nie powinien być przedstawiany jako zaproszenie do nachodzenia przedsiębiorcy i jego rodziny.

Przy ocenie znaczenie mają:

• pierwotny cel publikacji,
• krąg pierwotnych odbiorców,
• zakres późniejszego wykorzystania,
• połączenie danych z dodatkowymi informacjami,
• rozsądne oczekiwania osoby,
• charakter konfliktu,
• ryzyko nękania, oszustwa albo przemocy,
• istnienie podstawy prawnej dla nowego celu.

Czy każde ujawnienie narusza RODO

Nie. Zgoda jest tylko jedną z podstaw przetwarzania. Art. 6 ust. 1 RODO pozwala przetwarzać dane również wtedy, gdy jest to niezbędne między innymi do wykonania umowy, realizacji obowiązku prawnego, ochrony żywotnych interesów, wykonania zadania publicznego albo realizacji prawnie uzasadnionego interesu administratora.

Pracodawca może przekazać wymagane dane do ZUS bez odrębnej zgody. Sklep może użyć adresu do wysłania zamówienia. Strona procesu może przedstawić dane potrzebne do dochodzenia albo obrony roszczeń. Każda z tych podstaw ma jednak granice. Legalne pozyskanie danych do realizacji umowy nie daje prawa do późniejszego opublikowania ich w internetowym sporze.

Przed stwierdzeniem naruszenia trzeba odpowiedzieć na kilka pytań:

Osoba prywatna i wyjątek osobisty lub domowy

Art. 2 ust. 2 lit. c RODO wyłącza przetwarzanie dokonywane przez osobę fizyczną w ramach czynności o czysto osobistym lub domowym charakterze. Prywatne zapisanie numeru członka rodziny albo wysłanie go drugiemu krewnemu może więc pozostawać poza zakresem rozporządzenia.

Wyjątku nie należy jednak automatycznie rozciągać na każdą działalność osoby prywatnej. Publikowanie cudzych danych na ogólnodostępnej stronie, w publicznym poście albo w szerokiej grupie może wykraczać poza typową sferę osobistą i domową. Ocenie podlega rzeczywisty krąg odbiorców, cel działania i możliwość dalszego rozpowszechnienia.

Nawet gdy RODO nie znajduje zastosowania, nadal mogą działać przepisy o ochronie prywatności, tajemnicy korespondencji, wizerunku i innych dóbr osobistych. Brak zastosowania rozporządzenia nie oznacza, że osoba prywatna może bez żadnych ograniczeń ujawniać adres, diagnozę lub intymną rozmowę.

Doxxing, czyli publikowanie danych w celu wywołania presji

Doxxingiem nazywa się ujawnianie informacji pozwalających ustalić tożsamość, miejsce zamieszkania, miejsce pracy lub lokalizację osoby, najczęściej w celu wywołania nacisku, nękania, zastraszenia albo masowych kontaktów. Polskie przepisy nie tworzą jednego odrębnego przestępstwa o nazwie „doxxing”. Zachowanie może jednak naruszać kilka różnych regulacji jednocześnie.

Przykładem może być post zawierający zdjęcie domu, adres, prywatny numer telefonu i wezwanie: „dzwońcie do niego, aż zrozumie”. Sama informacja mogła być wcześniej dostępna w innym miejscu, lecz jej zebranie, połączenie z konfliktem i przedstawienie odbiorcom jako narzędzia nacisku tworzy nowy kontekst oraz nowe ryzyko.

Doxxing może prowadzić do:

• naruszenia zasad przetwarzania danych,
• naruszenia prywatności i poczucia bezpieczeństwa,
• uporczywego nękania,
• gróźb i zmuszania,
• podszywania się,
• prób wyłudzenia lub przejęcia kont,
• zagrożenia dla dzieci i innych domowników.

Jeżeli ujawnienie jest elementem dłuższego nękania, przejdź również do poradnika stalking, jak się bronić.

Co zrobić natychmiast po ujawnieniu danych

Jeżeli publikacja zwiększa ryzyko nachodzenia, kradzieży tożsamości albo kontaktu z dzieckiem, samo przygotowanie wezwania może być zbyt wolne. Najpierw ogranicz skutki i zabezpiecz najważniejsze informacje. Formalne żądania można przygotowywać równolegle.

Nie potwierdzaj publicznie, że wszystkie dane są prawidłowe. Odpowiadając szczegółowo na post, możesz niechcący potwierdzić odbiorcom numer mieszkania, plan dnia albo miejsce przebywania dziecka.

PESEL, dokumenty i dane bankowe

Ujawnienie numeru PESEL, skanu dowodu, danych karty albo danych dostępowych wymaga działań wykraczających poza samo usunięcie posta. Treść mogła już zostać skopiowana i użyta do próby oszustwa.

Oficjalna usługa zastrzegania numeru znajduje się na stronie Zastrzeż PESEL w mObywatelu.

Jak udokumentować ujawnienie danych

W sprawie dotyczącej prywatności trzeba udowodnić nie tylko treść danych. Znaczenie ma również autor, krąg odbiorców, cel publikacji, czas dostępności i reakcja innych osób. Numer przekazany jednemu kurierowi w celu wykonania dostawy ma zupełnie inne znaczenie niż ten sam numer opublikowany z zachętą do masowych telefonów.

Pełne zrzuty i nagranie ekranu

Zachowaj nazwę profilu, zdjęcie, treść, datę, godzinę, nazwę grupy, komentarze i liczbę widocznych udostępnień. Przy materiale znikającym wykonaj nagranie ekranu pokazujące przejście od profilu do publikacji.

Bezpośrednie adresy treści

Skopiuj link do posta, komentarza, pliku i profilu. Sam link przestanie działać po usunięciu materiału, a sam screenshot może nie pozwalać odnaleźć źródła. Zachowaj oba elementy.

Kolejne wersje

Autor może po otrzymaniu uwagi usunąć numer telefonu, ale pozostawić zdjęcie domu, nazwę ulicy i wskazówki pozwalające ustalić adres. Zabezpiecz każdą wersję oddzielnie.

Dalsze rozpowszechnienie

Dokumentuj posty, grupy, fora i profile, na których pojawiają się kolejne kopie. Rozróżniaj materiały kontrolowane przez autora pierwotnego wpisu od publikacji niezależnych osób.

Skutki ujawnienia

Zachowaj niechciane połączenia, SMS-y, wiadomości, próby logowania, wizyty i kontakt obcych osób z rodziną albo pracodawcą. Dokumentuj koszty zmiany numeru, dodatkowych zabezpieczeń, leczenia, przeprowadzki i utraconych kontraktów.

Jeżeli publikacja obejmuje fragmenty rozmowy, sprawdź również poradnik o sytuacji, gdy screenshoty prywatnych wiadomości opublikowano bez zgody. Ogólne zasady opisuje artykuł jak udokumentować naruszenie.

Do kogo skierować żądanie

Najpierw ustal, kto zdecydował o celu i sposobie wykorzystania danych. W rozumieniu RODO administrator danych nie oznacza automatycznie administratora grupy na Facebooku albo pracownika administracyjnego. Administratorem jest podmiot, który samodzielnie albo wspólnie z innymi ustala cele i sposoby przetwarzania.

Jeżeli dane ujawnił pracownik podczas wykonywania obowiązków, nie ograniczaj się do wiadomości skierowanej wyłącznie do niego. Pismo powinno trafić do organizacji odpowiadającej za proces przetwarzania.

Jakie prawa daje RODO

W zależności od okoliczności możesz powołać się na kilka różnych praw. Nie należy mechanicznie żądać wszystkiego w każdej sprawie.

Prawo dostępu, art. 15 RODO

Możesz żądać potwierdzenia, czy dane są przetwarzane, oraz informacji między innymi o celach, kategoriach danych, odbiorcach, okresie przechowywania i źródle danych, jeżeli nie zostały pozyskane bezpośrednio od Ciebie.

Prawo do sprostowania, art. 16 RODO

Ma znaczenie, gdy administrator publikuje albo przekazuje dane nieprawidłowe lub niekompletne. Sprostowanie nie musi jednak usuwać samego problemu publicznego ujawnienia.

Prawo do usunięcia, art. 17 RODO

Możesz żądać usunięcia między innymi wtedy, gdy dane nie są już potrzebne, wycofano zgodę i nie istnieje inna podstawa, uwzględniono sprzeciw albo dane są przetwarzane niezgodnie z prawem.

Prawo do usunięcia nie jest bezwzględne. Administrator może odmówić, gdy przetwarzanie jest konieczne między innymi do korzystania z wolności wypowiedzi i informacji, wykonania obowiązku prawnego albo ustalenia, dochodzenia lub obrony roszczeń.

Ograniczenie przetwarzania, art. 18 RODO

Może być przydatne, gdy kwestionujesz prawidłowość danych albo legalność przetwarzania, ale ich całkowite usunięcie wymaga jeszcze wyjaśnienia. W praktyce można żądać natychmiastowego wyłączenia publicznego dostępu do materiału.

Sprzeciw, art. 21 RODO

Sprzeciw może mieć znaczenie, gdy administrator powołuje się na zadanie realizowane w interesie publicznym albo swój prawnie uzasadniony interes. Trzeba wskazać szczególną sytuację osoby, chyba że chodzi o marketing bezpośredni.

Powiadomienie odbiorców, art. 19 RODO

Jeżeli dane zostały sprostowane, usunięte albo ograniczono ich przetwarzanie, administrator powinien co do zasady poinformować o tym odbiorców, którym je ujawnił, chyba że okaże się to niemożliwe albo wymaga niewspółmiernie dużego wysiłku. Na żądanie powinien poinformować Cię o tych odbiorcach.

Pełny tekst rozporządzenia znajduje się w bazie EUR-Lex.

Co powinno zawierać wezwanie

Dobre pismo nie powinno ograniczać się do wielokrotnego powtarzania, że adresat „naruszył RODO”. Opisz konkretne dane, sposób ujawnienia, cel ich pierwotnego pozyskania, krąg odbiorców i zagrożenie wynikające z dalszego rozpowszechniania.

Uwzględnij:

1. dane osoby występującej z żądaniem,
2. prawidłowe oznaczenie administratora albo autora publikacji,
3. rodzaj ujawnionych danych,
4. datę i miejsce ujawnienia,
5. bezpośrednie linki do postów, komentarzy i plików,
6. sposób, w jaki adresat uzyskał dane, jeżeli jest znany,
7. pierwotny cel przekazania danych,
8. krąg odbiorców i możliwość dalszego rozpowszechniania,
9. opis zagrożenia dla prywatności lub bezpieczeństwa,
10. żądanie natychmiastowego wyłączenia publicznego dostępu,
11. żądanie usunięcia danych z materiałów kontrolowanych przez adresata,
12. żądanie zaprzestania dalszego udostępniania,
13. żądanie wskazania podstawy prawnej, źródła i odbiorców,
14. żądanie poinformowania odbiorców o usunięciu albo ograniczeniu,
15. żądanie opisania środków ograniczających skutki,
16. żądanie pisemnego potwierdzenia wykonania,
17. informację o możliwej skardze do UODO, pozwie lub zawiadomieniu,
18. bezpieczny kanał dalszej korespondencji.

Miesiąc na odpowiedź a pilne usunięcie publikacji

Art. 12 ust. 3 RODO przewiduje, że administrator udziela informacji o działaniach podjętych w związku z żądaniem bez zbędnej zwłoki, co do zasady w terminie miesiąca od jego otrzymania. Ze względu na skomplikowany charakter lub liczbę żądań termin może zostać przedłużony o kolejne dwa miesiące. Administrator powinien poinformować o przedłużeniu i jego przyczynach w pierwszym miesiącu.

Nie oznacza to jednak, że publicznie ujawniony adres, PESEL albo dokumentacja medyczna powinny pozostawać dostępne przez miesiąc. Rozdziel dwa żądania:

• natychmiastowe działanie ochronne, takie jak ukrycie posta, wyłączenie linku lub cofnięcie błędnie wysłanej wiadomości,
• pełną odpowiedź formalną, obejmującą podstawę przetwarzania, źródło, odbiorców, zakres usunięcia i środki naprawcze.

Nie wyznaczaj administratorowi nierealnego terminu kilku godzin na przygotowanie całej dokumentacji i ustalenie wszystkich odbiorców. Jednocześnie nie akceptuj biernego pozostawienia niebezpiecznej publikacji tylko dlatego, że ustawowy termin odpowiedzi jeszcze nie upłynął.

Po przygotowaniu dokumentu zachowaj podpisaną kopię i dowód przekazania. Dostępne sposoby opisuje poradnik jak wysłać wezwanie do zaprzestania.

Jak zgłosić dane platformie internetowej

Zgłoszenie do autora nie wyklucza równoległej interwencji u operatora portalu. Najpierw zachowaj treść, ponieważ skuteczne zgłoszenie może spowodować szybkie usunięcie dowodu.

Zgłoś osobno:

• post zawierający adres lub numer telefonu,
• komentarze ujawniające kolejne szczegóły,
• zdjęcie dokumentu,
• profil podszywający się pod Ciebie,
• wiadomości zawierające groźby,
• posty nawołujące innych do kontaktu albo przyjazdu,
• kopie materiału opublikowane w innych grupach.

Wybierz kategorię najlepiej odpowiadającą sytuacji: naruszenie prywatności, nękanie, ujawnienie danych, podszywanie się albo groźba. Podaj bezpośredni link i krótko wyjaśnij zagrożenie. Ogólne stwierdzenie „to narusza RODO” może nie pozwalać moderatorowi zrozumieć, które elementy ma usunąć.

Art. 16 Aktu o usługach cyfrowych, czyli DSA, przewiduje mechanizmy zgłaszania informacji uznawanych za nielegalne. Zgłoszenie powinno dokładnie wskazywać lokalizację materiału oraz wyjaśniać jego bezprawny charakter.

Tekst DSA znajduje się w bazie EUR-Lex.

Skarga do Prezesa UODO

Jeżeli przetwarzanie podlega RODO, osoba, której dane dotyczą, może złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. UODO wskazuje, aby w pierwszej kolejności zwrócić się do administratora o usunięcie uchybień. Pozwala to dołączyć do skargi własne żądanie, odpowiedź administratora albo wykazać brak reakcji.

Nie należy jednak biernie czekać, gdy publikacja tworzy zagrożenie dla zdrowia lub bezpieczeństwa. Zabezpieczenie dowodów, zgłoszenie platformie, kontakt z Policją i techniczne ograniczenie skutków mogą odbywać się równolegle.

Skarga powinna zawierać:

1. dane osoby skarżącej,
2. oznaczenie podmiotu, którego dotyczy skarga,
3. dokładny opis naruszenia,
4. rodzaj danych,
5. daty i miejsca ujawnienia,
6. wskazanie podjętych wcześniej działań,
7. żądanie skierowane do Prezesa UODO,
8. dowody, w tym korespondencję z administratorem,
9. podpis albo prawidłowe uwierzytelnienie pisma elektronicznego.

Prezes UODO może zastosować środki naprawcze, na przykład nakazać przywrócenie zgodności z prawem. Może również nałożyć administracyjną karę pieniężną. Kara nie jest jednak wypłacana osobie pokrzywdzonej. Rekompensaty trzeba dochodzić przed sądem.

Aktualne informacje proceduralne znajdują się na stronie składania skarg do Prezesa UODO.

Gdy dane wyciekły z firmy lub instytucji

Przypadkowe wysłanie dokumentu niewłaściwemu odbiorcy, opublikowanie arkusza w otwartym katalogu, pozostawienie akt bez zabezpieczenia albo przejęcie systemu mogą stanowić naruszenie ochrony danych osobowych.

Administrator powinien ustalić:

• jakie dane zostały objęte zdarzeniem,
• ilu osób dotyczy incydent,
• kto uzyskał dostęp,
• czy dane zostały odczytane lub skopiowane,
• jakie mogą wystąpić skutki,
• jakie środki ograniczające zastosowano,
• czy zachodzi obowiązek zgłoszenia do organu,
• czy trzeba zawiadomić osoby dotknięte zdarzeniem.

Art. 33 RODO przewiduje zgłoszenie naruszenia organowi nadzorczemu bez zbędnej zwłoki, jeżeli jest mało prawdopodobne, aby naruszenie nie skutkowało ryzykiem dla praw i wolności osób fizycznych. Jeżeli zgłoszenie jest wymagane, powinno nastąpić w miarę możliwości nie później niż w ciągu 72 godzin od stwierdzenia naruszenia.

Art. 34 RODO dotyczy zawiadomienia osoby, gdy naruszenie może powodować wysokie ryzyko dla jej praw lub wolności. Nie każdy błąd musi więc skutkować indywidualnym powiadomieniem, ale administrator powinien potrafić wyjaśnić swoją ocenę.

W piśmie do firmy możesz zapytać:

• jakie dokładnie dane ujawniono,
• kiedy doszło do zdarzenia i kiedy je wykryto,
• komu dane przekazano,
• czy odbiorcy potwierdzili usunięcie,
• jakie ryzyko ustalono,
• czy naruszenie zgłoszono do Prezesa UODO,
• czy zabezpieczono logi i dowody,
• jakie działania należy podjąć dla ochrony tożsamości.

Ochrona prywatności na podstawie Kodeksu cywilnego

RODO nie wyczerpuje dostępnej ochrony. Art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego chronią między innymi cześć, nazwisko, wizerunek, tajemnicę korespondencji oraz inne dobra osobiste, w tym prywatność i poczucie bezpieczeństwa.

Możesz żądać:

• zaprzestania publikowania danych,
• usunięcia postów, plików i komentarzy,
• zaprzestania nakłaniania innych osób do kontaktu,
• usunięcia skutków naruszenia,
• opublikowania odpowiedniego oświadczenia,
• zadośćuczynienia za krzywdę,
• zapłaty odpowiedniej sumy na cel społeczny,
• naprawienia szkody majątkowej.

Droga cywilna może być dostępna także wtedy, gdy zastosowanie RODO jest sporne z powodu prywatnego charakteru działania. Trzeba wykazać chronione dobro, zagrożenie lub naruszenie, bezprawność działania oraz prawidłowo wskazać osobę odpowiedzialną.

Jeżeli publikacja obejmuje także zdjęcie lub film, sprawdź poradnik o wykorzystaniu wizerunku bez zgody oraz wzór wezwania do usunięcia wizerunku.

Aktualny Kodeks cywilny znajduje się w oficjalnej bazie ELI.

Odszkodowanie na podstawie art. 82 RODO

Art. 82 RODO przewiduje prawo do otrzymania od administratora lub podmiotu przetwarzającego odszkodowania za szkodę majątkową albo niemajątkową wynikającą z naruszenia rozporządzenia.

Do powstania roszczenia potrzebne są łącznie:

1. naruszenie przepisów RODO,
2. rzeczywista szkoda majątkowa albo niemajątkowa,
3. związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem i szkodą.

Sama niezgodność z rozporządzeniem nie tworzy automatycznie prawa do zapłaty. Jednocześnie szkoda niemajątkowa nie musi osiągać z góry określonego wysokiego poziomu dotkliwości. Trzeba jednak wykazać rzeczywisty negatywny skutek, choćby polegał na uzasadnionym lęku przed wykorzystaniem danych, utracie kontroli albo poczuciu narażenia.

Kiedy ujawnienie danych może być przestępstwem

Art. 107 ustawy o ochronie danych osobowych przewiduje odpowiedzialność osoby, która przetwarza dane, choć przetwarzanie nie jest dopuszczalne albo nie jest do niego uprawniona. Typ podstawowy jest zagrożony grzywną, ograniczeniem wolności albo pozbawieniem wolności do lat 2.

Jeżeli czyn dotyczy wymienionych w przepisie danych ujawniających między innymi pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne, przynależność związkową, dane genetyczne, określone dane biometryczne, informacje o zdrowiu, seksualności albo orientacji seksualnej, górna granica pozbawienia wolności wynosi 3 lata.

Nie każde naruszenie prywatności i nie każdy błąd administratora automatycznie wypełniają znamiona art. 107. Trzeba ustalić zakres zastosowania przepisów o danych osobowych, dopuszczalność przetwarzania, uprawnienie sprawcy i pozostałe przesłanki odpowiedzialności karnej.

Aktualny tekst ustawy znajduje się w oficjalnej bazie ELI.

Dane ujawnione w ramach stalkingu lub gróźb

Jeżeli były partner, sąsiad albo anonimowy użytkownik ujawnia kolejne informacje, obserwuje miejsce pobytu i zachęca innych do kontaktu, sprawa może wykraczać poza ochronę danych.

Art. 190a § 1 Kodeksu karnego obejmuje uporczywe nękanie, które wzbudza uzasadnione poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie narusza prywatność. Za podstawowy typ stalkingu grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat.

Jeżeli publikacji towarzyszy zapowiedź popełnienia przestępstwa, znaczenie może mieć art. 190 KK. Gdy groźba albo przemoc służą wymuszeniu określonego zachowania, należy rozważyć art. 191 KK. Przy podszywaniu się i wykorzystywaniu danych do wyrządzenia szkody może mieć znaczenie art. 190a § 2 KK.

Aktualny Kodeks karny znajduje się w oficjalnej bazie ELI.

Co może wydarzyć się po wezwaniu

Usunięcie posta nie cofnie każdego zrzutu ekranu i nie sprawi, że odbiorcy zapomną poznany adres. Dobrze przygotowane wezwanie może jednak zatrzymać dalsze rozpowszechnianie, uporządkować odpowiedź i pokazać, że adresat znał ryzyko oraz żądania osoby pokrzywdzonej.

Autor pierwotnej publikacji nie zawsze może usunąć kopię utworzoną przez niezależnego użytkownika. Powinien jednak usunąć treści pozostające pod jego kontrolą i, gdy wymaga tego prawo, podjąć działania wobec odbiorców.

Jeżeli strony zawierają ugodę, wskaż dokładne kanały i pliki przeznaczone do usunięcia, sposób poinformowania odbiorców, zakaz dalszego rozpowszechniania, kwotę i termin zapłaty oraz konsekwencje ponownego naruszenia.

Przedawnienie poszczególnych roszczeń

Nie istnieje jeden wspólny termin dla wszystkich roszczeń związanych z ujawnieniem danych.

Niemajątkowe żądania ochrony dóbr osobistych, takie jak zaniechanie i usunięcie skutków naruszenia, co do zasady nie ulegają przedawnieniu. Roszczenia o zapłatę są majątkowe i podlegają terminom zależnym od ich podstawy.

Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym podlega zasadom z art. 442¹ KC. Termin jest co do zasady związany z uzyskaniem wiedzy o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia, z dodatkowymi terminami granicznymi i szczególną regulacją szkody wynikającej z przestępstwa.

Termin dochodzenia roszczenia z art. 82 RODO trzeba ustalać z uwzględnieniem charakteru żądania i właściwych przepisów krajowych. Nie należy mechanicznie przyjmować, że każde roszczenie „z RODO” przedawnia się dokładnie w tym samym czasie.

Skargi do UODO również nie warto odkładać. Upływ czasu utrudnia ustalenie odbiorców, zabezpieczenie logów, wykazanie aktualności naruszenia i ograniczenie szkody.

Pierwsze godziny po odkryciu publikacji

Naturalną reakcją jest napisanie do autora, aby natychmiast skasował materiał. Najpierw trzeba jednak zachować to, co może później zniknąć. Zabezpieczenie dowodów nie oznacza, że zamierzasz od razu wnosić pozew. Pozwala jedynie odtworzyć publikację, jej kontekst, autora i zasięg, jeżeli druga strona zacznie zaprzeczać.

Jeżeli materiał ma charakter intymny, towarzyszą mu groźby, ktoś podszywa się pod Ciebie albo publikacja powoduje bezpośrednie zagrożenie, przejdź równolegle do zgłoszenia organom. Pismo przedsądowe nie powinno opóźniać reakcji potrzebnej dla bezpieczeństwa.

Jedno zdjęcie, trzy różne warstwy ochrony

W sporach o wizerunek często wszystkie podstawy wrzuca się do jednego worka i określa hasłem „RODO”. To zbyt duże uproszczenie. W zależności od sytuacji ochrona może wynikać z Kodeksu cywilnego, prawa autorskiego i przepisów o ochronie danych. Każda z tych podstaw odpowiada na trochę inne pytanie.

Wizerunek jest dobrem osobistym chronionym przez art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego. Bezprawne wykorzystanie zdjęcia może naruszać nie tylko prawo do decydowania o publikacji, ale także prywatność, godność albo dobre imię. Kontekst ma ogromne znaczenie. Inaczej ocenia się neutralne zdjęcie z wydarzenia, inaczej użycie tej samej twarzy w reklamie produktu medycznego, politycznej kampanii albo materiale sugerującym określone poglądy.

Art. 81 prawa autorskiego dotyczy rozpowszechniania wizerunku. Chodzi o udostępnienie go szerszemu kręgowi odbiorców, a nie wyłącznie o samo wykonanie fotografii. Samo zrobienie zdjęcia może jednak w określonych okolicznościach naruszać prywatność albo przepisy o danych osobowych, nawet zanim fotografia zostanie opublikowana.

Prawo do wizerunku nie jest prawem autorskim do zdjęcia. Fotograf może posiadać autorskie prawa majątkowe do fotografii, a osoba widoczna na zdjęciu nadal zachowuje własne uprawnienia dotyczące rozpowszechniania jej wizerunku. Zgoda fotografa na użycie zdjęcia nie zastępuje automatycznie zgody modela. Zgoda modela nie oznacza z kolei, że reklamodawca uzyskał prawa autorskie od fotografa.

Jeżeli to Ty wykonałeś fotografię i problemem jest przede wszystkim jej skopiowanie, a nie pokazanie Twojej twarzy, właściwy może być poradnik o nieautoryzowanym wykorzystaniu fotografii.

Zgoda na wizerunek nie powinna być blankietem na każde przyszłe użycie

Zasadą wynikającą z art. 81 ust. 1 prawa autorskiego jest konieczność uzyskania zezwolenia osoby przedstawionej. Przepis nie wymaga w każdym przypadku formy pisemnej, lecz w razie sporu to publikujący powinien być w stanie pokazać, czego zgoda dotyczyła. Im bardziej komercyjny, długotrwały albo wrażliwy jest sposób wykorzystania, tym większe znaczenie ma precyzyjny dokument.

Zakres zezwolenia ustala się na podstawie jego treści i okoliczności. Zgoda na:

• opublikowanie jednego zdjęcia nie oznacza automatycznie zgody na całą sesję,
• stronę wydarzenia nie musi obejmować płatnej reklamy,
• wewnętrzny katalog pracowników nie musi obejmować publicznego profilu firmy,
• jedną kampanię nie musi obejmować wszystkich przyszłych kampanii,
• neutralne przedstawienie osoby nie musi obejmować montażu, memu albo ośmieszającego podpisu,
• publikację w jednym serwisie nie musi obejmować sublicencjonowania materiału innym podmiotom.

Czy zgodę można wycofać

Trzeba rozdzielić zgodę będącą podstawą przetwarzania danych od zezwolenia na rozpowszechnianie wizerunku oraz od postanowień umowy. Jeżeli administrator opiera przetwarzanie danych na zgodzie w rozumieniu RODO, można ją wycofać na przyszłość. Wycofanie nie powoduje jednak, że wcześniejsze przetwarzanie, zgodne z prawem w chwili jego wykonywania, staje się wstecznie bezprawne.

Gdy wykorzystanie wizerunku wynika z umowy, kampanii lub odpłatnego pozowania, zakończenie dalszego użycia trzeba ocenić także przez pryzmat treści umowy i możliwych skutków kontraktowych. Nie należy automatycznie zakładać, że jedno zdanie „cofam zgodę” natychmiast unicestwia każde wcześniej udzielone uprawnienie bez względu na przyjęte zobowiązania.

Zapłata za pozowanie

Art. 81 ust. 1 przewiduje, że w braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie. Nie jest to jednak nieograniczona licencja na dowolne wykorzystanie twarzy. Nadal trzeba ustalić, czego dotyczyło zlecenie, w jakiej kampanii materiał miał się pojawić i czy obecne użycie pozostaje w granicach ustaleń.

Model opłacony za udział w kampanii jednego produktu nie powinien być automatycznie traktowany jako osoba, która zgodziła się na wykorzystanie fotografii wiele lat później, w innej branży i przez inny podmiot. Umowa, brief, korespondencja i okoliczności sesji mają tutaj zasadnicze znaczenie.

Kiedy publikacja może być dozwolona bez zezwolenia

Art. 81 ust. 2 przewiduje dwa główne wyjątki. Ich istnienie nie oznacza, że każde zdjęcie wykonane w przestrzeni publicznej wolno dowolnie wykorzystywać.

Osoba powszechnie znana

Zezwolenie nie jest wymagane przy rozpowszechnianiu wizerunku osoby powszechnie znanej, jeżeli zdjęcie wykonano w związku z pełnieniem przez nią funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych albo zawodowych. Wyjątek nie obejmuje automatycznie prywatnego życia takiej osoby. Popularność nie likwiduje prawa do prywatności i nie pozwala użyć twarzy znanej osoby w reklamie tak, jakby rekomendowała produkt.

Szczegół większej całości

Zezwolenie nie jest wymagane również wtedy, gdy osoba stanowi jedynie szczegół większej całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz albo publiczna impreza. Kluczowa jest rola konkretnej osoby w materiale.

To, że zdjęcie wykonano na weselu, meczu albo festynie, nie rozstrzyga sprawy. Ocenia się, czy bez wizerunku konkretnej osoby materiał zachowałby ten sam sens. Jeżeli dana osoba jest istotą fotografii, powołanie się na wyjątek może być nieuzasadnione.

Zabezpiecz nie tylko zdjęcie, ale cały sposób jego użycia

W sprawie o wizerunek kontekst może być równie ważny jak sam plik. Ta sama fotografia umieszczona w galerii wydarzenia i w reklamie kliniki wywołuje zupełnie inne skutki. Dlatego nie zapisuj wyłącznie kadru ze swoją twarzą.

Przy filmie nagraj ekran z dźwiękiem i przejściem od profilu do konkretnego materiału. Zapisz tytuł, miniaturę, opis i komentarze. Jeżeli nagranie zostało udostępnione w kilku miejscach, utwórz osobną pozycję dla każdego linku.

Przy stories albo transmisji na żywo liczy się czas. Materiał może zniknąć po kilku godzinach, dlatego nagranie ekranu bywa jedyną możliwością zachowania pełnej publikacji.

Przechowuj oryginalne pliki bez nanoszenia oznaczeń i bez zmiany ich metadanych. Kopię trzymaj poza telefonem. Przy dużej kampanii reklamowej, sporze o autentyczność albo przewidywanym procesie rozważ protokół notarialny z oględzin strony. Pełny schemat znajduje się w poradniku jak udokumentować naruszenie.

Jedna publikacja może mieć trzech różnych adresatów

Skuteczne działanie często wymaga rozdzielenia ról. Osoba, która opublikowała zdjęcie, nie zawsze jest administratorem strony. Platforma przechowuje treść, ale nie musi być autorem naruszenia. Firma może zlecić kampanię agencji, która technicznie opublikowała reklamę. Żądania powinny trafiać do podmiotów mających realny wpływ na usunięcie materiału.

Jeżeli reklama została przygotowana dla firmy przez agencję, wezwanie warto skierować co najmniej do podmiotu, który odnosi korzyść z kampanii i decyduje o jej celu. Agencję można objąć korespondencją, zwłaszcza jeżeli zarządza kontami i może natychmiast zatrzymać emisję.

Przy stronie internetowej sprawdź regulamin, politykę prywatności, stopkę, KRS lub CEIDG. Sama nazwa profilu w mediach społecznościowych może nie wystarczyć do prawidłowego oznaczenia adresata.

Co powinno znaleźć się w wezwaniu do usunięcia wizerunku

Dobre wezwanie nie powinno ograniczać się do zdania „nie wyrażam zgody na moje zdjęcie”. Trzeba wskazać materiał, miejsce wykorzystania i zakres oczekiwanych działań. Im większa liczba kanałów publikacji, tym bardziej precyzyjna powinna być lista.

W piśmie uwzględnij:

1. dane osoby, której wizerunek wykorzystano, i prawidłowe dane adresata,
2. dokładny opis zdjęcia, filmu albo reklamy,
3. adresy URL i identyfikatory wszystkich znanych publikacji,
4. datę wykrycia oraz dostępne informacje o czasie trwania wykorzystania,
5. brak zezwolenia albo sposób przekroczenia jego zakresu,
6. kontekst naruszający prywatność, godność lub dobre imię,
7. żądanie usunięcia materiału z konkretnych kanałów,
8. zakaz dalszego rozpowszechniania i ponownego użycia,
9. żądanie zatrzymania płatnej kampanii lub wycofania materiałów reklamowych,
10. termin wykonania i pisemne potwierdzenie,
11. w razie potrzeby treść oczekiwanego oświadczenia albo przeprosin,
12. zapowiedź dalszych zgodnych z prawem działań.

Nie zawsze można rozsądnie żądać usunięcia każdej kopii istniejącej w całym internecie, w tym materiałów pozostających poza kontrolą adresata. Można natomiast wymagać usunięcia publikacji i kopii, którymi adresat zarządza, zaprzestania dalszego przekazywania oraz podjęcia wskazanych działań wobec podmiotów działających na jego zlecenie.

Jaki termin wyznaczyć

Termin zależy od charakteru naruszenia. Aktywną reklamę, fałszywe konto, materiał intymny albo publikację wywołującą falę hejtu należy traktować jako pilne. W takich sprawach można oczekiwać niezwłocznego zatrzymania emisji i krótkiego terminu na pełne wykonanie żądań.

Przy zwykłej fotografii na stronie archiwalnego wydarzenia można wyznaczyć kilka dni na usunięcie i odpowiedź. Nie ma potrzeby dawania kilku tygodni na skasowanie jednego pliku. Jednocześnie termin nie powinien być sztucznie nierealny, jeżeli materiał występuje w wielu systemach albo fizycznych materiałach reklamowych.

Jak zgłosić zdjęcie albo film bezpośrednio platformie

Wezwanie do autora i zgłoszenie platformie mogą być prowadzone równolegle. Platforma nie rozstrzyga ostatecznie całego sporu cywilnego, ale może szybko ograniczyć dostęp do postu, filmu, konta albo reklamy.

W formularzu wybierz kategorię najbliższą rzeczywistemu problemowi, na przykład:

• naruszenie prywatności,
• wykorzystanie zdjęcia bez zgody,
• podszywanie się,
• nagość lub treść intymna udostępniona bez zgody,
• nielegalna treść,
• naruszenie danych osobowych,
• materiał przedstawiający dziecko.

Art. 16 Aktu o usługach cyfrowych, czyli DSA, przewiduje mechanizmy zgłaszania informacji uznawanych za nielegalne. Zgłoszenie powinno być na tyle dokładne, aby serwis mógł zidentyfikować materiał i zrozumieć podstawę zarzutu bez odgadywania, którego fragmentu dotyczy problem.

Zachowaj numer zgłoszenia, potwierdzenie i odpowiedź platformy. Jeżeli zgłoszenie zostanie odrzucone, sprawdź dostępną procedurę odwoławczą. Nie wysyłaj wielu identycznych formularzy bez uzupełnienia brakujących informacji.

Przy materiale opublikowanym na TikToku dodatkowe wskazówki znajdziesz w poradniku o duetach, stitchach i wykorzystaniu twarzy na TikToku.

Kiedy żądać usunięcia danych na podstawie RODO

Rozpoznawalny wizerunek może stanowić daną osobową, ponieważ pozwala zidentyfikować konkretną osobę. Publikowanie, przechowywanie, oznaczanie nazwiskiem i wykorzystywanie twarzy w reklamie może być przetwarzaniem danych.

Nie oznacza to, że każda fotografia narusza RODO. Trzeba ustalić:

• kto jest administratorem danych,
• w jakim celu przetwarza wizerunek,
• na jakiej podstawie z art. 6 RODO się opiera,
• czy podstawa nadal istnieje,
• czy publikacja jest niezbędna i proporcjonalna,
• czy zastosowanie ma wyjątek osobisty, domowy, prasowy albo związany z wolnością wypowiedzi.

Art. 17 RODO daje prawo do żądania usunięcia danych w określonych przypadkach, między innymi gdy dane nie są już niezbędne, wycofano zgodę i nie istnieje inna podstawa, wniesiono skuteczny sprzeciw albo dane były przetwarzane niezgodnie z prawem. Prawo to nie jest bezwzględne. Administrator może odmówić, jeżeli zachodzi jeden z przewidzianych wyjątków, na przykład potrzeba korzystania z wolności wypowiedzi i informacji albo ustalenia, dochodzenia lub obrony roszczeń.

Żądanie powinno wskazywać konkretny materiał i adres. Jeżeli zdjęcie jest grupowe, wskaż, która osoba na nim to Ty. Napisz, dlaczego żądasz usunięcia, i poproś o poinformowanie o sposobie rozpatrzenia wniosku.

Jeżeli administrator odmawia, powinien uzasadnić decyzję. Gdy nie odpowiada albo jego stanowisko jest bezpodstawne, można złożyć skargę do Prezesa UODO. Warto wcześniej zachować własne żądanie oraz odpowiedź administratora. Oficjalny poradnik dotyczący usuwania wizerunku z internetu znajduje się na stronie Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Skarga do UODO nie zastępuje pozwu o ochronę dóbr osobistych. Prezes UODO rozstrzyga o zgodności przetwarzania danych, natomiast zadośćuczynienie, przeprosiny i inne cywilne sposoby ochrony należą do kompetencji sądu.

Firma używa Twojej twarzy w reklamie

Użycie wizerunku w reklamie jest zazwyczaj bardziej ingerujące niż neutralna publikacja dokumentacyjna. Materiał może sugerować, że popierasz produkt, korzystasz z usługi albo pozostajesz związany z konkretną marką. Komercyjny charakter nie oznacza automatycznie, że należy Ci się określona ustawowa stawka, ale zwiększa znaczenie zakresu zgody i skutków naruszenia.

Zabezpiecz nie tylko samą kreację, lecz także:

• nazwę reklamodawcy,
• tekst i hasło kampanii,
• produkt, z którym połączono wizerunek,
• stronę docelową reklamy,
• miejsce i czas emisji,
• warianty materiału,
• informacje z biblioteki reklam platformy,
• wiadomości osób, które zobaczyły kampanię.

W wezwaniu zażądaj zatrzymania emisji, usunięcia kreacji ze wszystkich kont reklamowych pozostających pod kontrolą firmy oraz pisemnego potwierdzenia. Jeżeli materiał został przekazany partnerom lub agencji, można zażądać wskazania podmiotów, którym go udostępniono, i podjęcia działań prowadzących do zakończenia dalszego użycia.

Ten scenariusz omawiamy szerzej w artykule firma użyła mojego zdjęcia w reklamie bez zgody.

Były pracodawca używa zdjęcia po zakończeniu współpracy

Zakończenie zatrudnienia nie powoduje automatycznie, że każda wcześniejsza publikacja staje się w tej samej chwili bezprawna. Trzeba sprawdzić treść zgody, cel publikacji i to, czy dalsze utrzymywanie zdjęcia nadal jest uzasadnione.

Wyjątkowo problematyczna jest sytuacja, w której były pracownik nadal figuruje jako aktualny członek zespołu, ekspert firmy albo osoba świadcząca jej usługi. Taka publikacja może nie tylko naruszać wizerunek, ale również wprowadzać klientów w błąd co do aktualnej relacji zawodowej.

W piśmie wskaż datę zakończenia współpracy, wcześniejszy cel wykorzystania, aktualne miejsca publikacji i to, dlaczego dalsze użycie nie odpowiada już pierwotnym ustaleniom. Możesz zażądać usunięcia zdjęcia z profilu zespołu, materiałów rekrutacyjnych, reklam, prezentacji i innych kanałów kontrolowanych przez pracodawcę.

Szczegółowy schemat znajduje się w poradniku były pracodawca używa mojego zdjęcia po zakończeniu współpracy.

Wizerunek dziecka wymaga szczególnej ostrożności

W imieniu małoletniego działają przedstawiciele ustawowi, kierując się dobrem dziecka. Ocena nie może ograniczać się do tego, czy formularz został kiedyś podpisany. Znaczenie ma wiek dziecka, charakter materiału, zakres publikacji, trwałość dostępu oraz ryzyko dalszego kopiowania.

Przy publikacji przez szkołę, klub albo organizatora sprawdź:

• treść udzielonej zgody,
• czy dotyczyła konkretnego wydarzenia czy stałej promocji,
• czy obejmowała publiczne media społecznościowe,
• czy zdjęcie pozwala łatwo ustalić szkołę, miejsce i aktywności dziecka,
• czy materiał jest nadal potrzebny po upływie czasu,
• czy dziecko zostało przedstawione w sposób godny i bezpieczny.

Przy sporze między rodzicami zakres uprawnień może wymagać odrębnej analizy rodzinnej. Dobro dziecka pozostaje ważniejsze niż traktowanie publikacji wyłącznie jako konfliktu dorosłych.

Więcej informacji znajduje się w artykule o wizerunku dziecka opublikowanym bez zgody.

Rozmowa o ochronie wizerunku dziecka może obejmować także proste pytania: kto otrzyma zdjęcie, po co i czy może przekazać je dalej? W Detektywie Faktów – ćwiczeniach dla dzieci z przewodnikiem dla rodziców autorstwa adwokata Łukasza Kaszy sprawa „To tylko rodzina” pomaga przećwiczyć takie ustalenia na przykładzie udostępniania fotografii. Na stronie projektu dostępna jest bezpłatna próbka do wspólnej pracy.

Intymnego zdjęcia lub nagrania nie traktuj jak zwykłego sporu o publikację

Jeżeli materiał przedstawia nagą osobę albo osobę podczas czynności seksualnej, zastosowanie może znaleźć art. 191a Kodeksu karnego. Przepis obejmuje rozpowszechnianie takiego wizerunku bez zgody, a także jego utrwalenie przy użyciu przemocy, groźby bezprawnej lub podstępu. Czyn jest zagrożony karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat i ścigany na wniosek pokrzywdzonego.

Jeżeli sprawca żąda pieniędzy, spotkania, kolejnych zdjęć albo innego zachowania w zamian za nieopublikowanie lub usunięcie materiału, nie prowadź samodzielnych negocjacji bez zabezpieczenia dowodów. Taka sytuacja może wypełniać znamiona kolejnych przestępstw.

Dokładny plan działania znajduje się w poradniku były partner opublikował intymne zdjęcia bez zgody.

Deepfake może naruszać prawa, nawet jeśli zdjęcie nie jest „prawdziwe”

Deepfake może wykorzystywać autentyczną twarz wmontowaną w cudzy film albo tworzyć syntetyczny materiał, który dla odbiorcy wygląda jak przedstawienie konkretnej osoby. W takim przypadku ochrona nie powinna opierać się wyłącznie na sporze o techniczne pochodzenie pikseli.

Materiał może naruszać dobra osobiste, prywatność, godność, reputację i przepisy o danych osobowych. Jeżeli sprawca podszywa się pod Ciebie, wykorzystuje wizerunek lub inne dane pozwalające na publiczną identyfikację i wyrządza szkodę majątkową albo osobistą, znaczenie może mieć także art. 190a § 2 Kodeksu karnego.

W żądaniu opisz nie tylko brak zgody, lecz również fałszywy charakter materiału, ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, kontekst publikacji i powstałe skutki. Zgłoszenie platformie powinno wskazywać kategorię treści zmanipulowanej, podszywania się albo naruszenia prywatności, zależnie od dostępnych formularzy.

Temat został rozwinięty w artykule o deepfake’u i wizerunku wygenerowanym przez AI.

Czy można żądać zapłaty za bezprawne wykorzystanie wizerunku

Możliwość żądania pieniędzy nie oznacza, że każdej publikacji odpowiada automatycznie jedna stawka. Trzeba dobrać właściwy rodzaj roszczenia i wyjaśnić, z czego wynika jego wysokość.

Zadośćuczynienie za krzywdę

Zadośćuczynienie służy naprawieniu niemajątkowych skutków naruszenia dobra osobistego. Znaczenie mogą mieć zasięg, długość publikacji, kontekst, komercyjny charakter, skala rozpoznawalności, reakcja sprawcy i wpływ na prywatność, godność lub życie zawodowe.

Neutralna fotografia dostępna przez krótki czas będzie oceniana inaczej niż wielomiesięczna reklama sugerująca poparcie kontrowersyjnego produktu albo materiał intymny udostępniony tysiącom odbiorców.

Odszkodowanie za szkodę majątkową

Odszkodowanie wymaga wykazania rzeczywistej szkody, jej wysokości i związku z bezprawnym działaniem. Może chodzić na przykład o utracone wynagrodzenie za uzgodnione wykorzystanie, utratę kontraktu, koszty podjętych działań albo inne mierzalne następstwa.

Osoba przedstawiona na zdjęciu nie powinna automatycznie żądać opłaty licencyjnej właściwej dla praw autorskich fotografa, jeżeli sama nie posiada tych praw. Wynagrodzenie za wykorzystanie wizerunku modela i wynagrodzenie za prawo do fotografii to dwa różne zagadnienia.

Odpowiednia suma na cel społeczny

Przepisy o dobrach osobistych oraz odpowiednio stosowana ochrona z prawa autorskiego przewidują również możliwość żądania odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny. Nie jest to jednak automatyczny dodatek do każdego wezwania. Roszczenie powinno być proporcjonalne i odpowiadać charakterowi naruszenia.

Co zrobić, gdy adresat nie usuwa materiału

Po upływie terminu ponownie sprawdź wszystkie wskazane adresy. Zrób nowy zestaw zrzutów pokazujący, czy zdjęcie nadal jest dostępne, czy reklama wciąż się wyświetla i czy pojawiły się kolejne kopie.

W pozwie o ochronę dóbr osobistych można żądać zaniechania, usunięcia skutków, oświadczenia odpowiedniej treści i formy oraz roszczeń pieniężnych. Jeżeli publikacja nadal trwa, można rozważyć wniosek o zabezpieczenie, na przykład przez czasowy zakaz dalszego wykorzystywania materiału na czas procesu.

Różnice między pismem a postępowaniem sądowym wyjaśnia poradnik wezwanie do zaprzestania a pozew sądowy.