Były pracodawca używa Twojego zdjęcia po zakończeniu pracy – jak żądać usunięcia

Czy zgoda na wizerunek wygasa po zakończeniu pracy lub współpracy B2B?

Nie istnieje przepis, zgodnie z którym każda zgoda na rozpowszechnianie wizerunku wygasa automatycznie w dniu rozwiązania umowy o pracę albo kontraktu B2B. Odpowiedź zależy od zakresu zezwolenia, celu publikacji, czasu, kanałów oraz okoliczności, w których zgoda została udzielona.

Jeżeli dokument pozwalał używać zdjęcia wyłącznie podczas zatrudnienia, po ustaniu stosunku pracy firma nie powinna dalej opierać publikacji na tej zgodzie. Podobny wniosek może wynikać z celu, nawet gdy termin nie został zapisany wprost. Zdjęcie umieszczone przy nazwisku w aktualnej sekcji „nasz zespół” służy zwykle przedstawieniu obecnego składu. Po odejściu pracownika dalsza publikacja może być niezgodna z pierwotnym celem, wprowadzać klientów w błąd i pozostawać bez odpowiedniej podstawy.

Inaczej może wyglądać zezwolenie udzielone na konkretną kampanię, film korporacyjny albo katalog, obejmujące oznaczony czas również po zakończeniu zatrudnienia. Sam koniec współpracy nie unieważnia automatycznie ważnej umowy. Trzeba jednak zbadać, czy firma korzysta ze zdjęcia dokładnie w granicach uzgodnionego celu.

Brak zgody w umowie nie zawsze kończy analizę

Art. 81 przewiduje wyjątki od wymogu zezwolenia. Firma może także twierdzić, że zgodę wyraziłeś w odrębnym formularzu, korespondencji, podczas sesji albo przez jednoznaczne zachowanie. Zezwolenie na rozpowszechnianie wizerunku nie musi zawsze mieć formy pisemnej, ale to korzystający powinien umieć wykazać jego istnienie i zakres.

Nie należy natomiast wywodzić szerokiej zgody z samego faktu, że stanąłeś przed aparatem. Zgoda na wykonanie zdjęcia nie jest automatycznie zgodą na każdą publikację, reklamę, płatną promocję i wieloletnie wykorzystywanie po zakończeniu pracy.

Aktualna podstrona zespołu a archiwalny wpis

Najsilniejsze żądanie zwykle dotyczy materiału przedstawiającego Cię jako aktualnego pracownika, eksperta firmy lub osobę nadal obsługującą klientów. Taka publikacja może być nieaktualna i zbędna dla celu, w którym zdjęcie zostało zebrane.

Archiwalny wpis z konferencji albo jubileuszu może wymagać bardziej złożonej oceny. Istotne jest, czy zdjęcie dokumentuje rzeczywiste wydarzenie, czy jesteś jego głównym bohaterem, czy fotografia nadal służy reklamie oraz czy firma dysponuje zezwoleniem albo wyjątkiem z art. 81 ust. 2.

Szerszy przegląd ochrony znajdziesz w przewodniku po naruszeniach praw autorskich oraz w hubie dotyczącym naruszeń dóbr osobistych.

Co dokładnie chroni art. 81 prawa autorskiego?

Art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych stanowi, że rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby przedstawionej. Przepis chroni możliwość decydowania, czy i w jakim kontekście rozpoznawalna podobizna zostanie udostępniona publicznie.

Wizerunek nie ogranicza się do klasycznego portretu. Może obejmować zdjęcie, film, kadr z webinaru, nagranie reklamowe, animację opartą na rozpoznawalnych cechach, miniaturę filmu i inne przedstawienie pozwalające zidentyfikować osobę.

Zgoda obejmuje określony sposób użycia

Zezwolenie interpretuje się z uwzględnieniem okoliczności. Jeżeli zgodziłeś się na zdjęcie do wewnętrznego identyfikatora, firma nie powinna automatycznie uznawać, że może wykorzystać je w reklamie na Facebooku. Zgoda na publikację w sekcji zespołu nie musi obejmować kampanii sponsorowanej, billboardu ani przekazania zdjęcia partnerom handlowym.

Przy analizie znaczenie mają:

• dokładna treść oświadczenia;
• cel wykonania sesji;
• czas i terytorium używania;
• wymienione strony internetowe i platformy;
• materiały online oraz drukowane;
• reklama płatna, rekrutacja i employer branding;
• prawo do modyfikowania zdjęcia;
• prawo przekazywania materiału innym podmiotom;
• wynagrodzenie za pozowanie;
• informacje przekazane przed wyrażeniem zgody;
• możliwość odmowy bez negatywnych konsekwencji.

Umówiona zapłata za pozowanie

Art. 81 ust. 1 przewiduje, że w braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie. Zwykłe wynagrodzenie za pracę nie jest automatycznie zapłatą za pozowanie. Potrzebne jest ustalenie, czy strony rzeczywiście umówiły wynagrodzenie za udział w sesji i jaki zakres rozpowszechniania obejmowało porozumienie.

Pracownik występujący jako model w profesjonalnej kampanii znajduje się w innej sytuacji niż osoba poproszona o szybkie zdjęcie do zakładki kontaktowej. Nawet zapłata za pozowanie nie daje prawa do wykorzystania zdjęcia poza rozsądnie ustalonym kontekstem i bez ograniczeń wynikających z umowy oraz dóbr osobistych.

Osoba powszechnie znana

Wyjątek z art. 81 ust. 2 pkt 1 dotyczy osoby powszechnie znanej, której wizerunek wykonano w związku z pełnieniem funkcji publicznych, w szczególności politycznych, społecznych lub zawodowych. Samo zajmowanie stanowiska w firmie nie czyni każdego pracownika osobą powszechnie znaną.

Szczegół większej całości

Art. 81 ust. 2 pkt 2 nie wymaga zezwolenia, gdy osoba stanowi jedynie szczegół całości takiej jak zgromadzenie, krajobraz lub publiczna impreza. Kluczowe jest to, czy usunięcie osoby nie zmieniłoby charakteru i tematu zdjęcia. Grupowy portret pięciu członków zarządu nie staje się automatycznie „szczegółem całości” tylko dlatego, że znajduje się na nim kilka osób.

Firmowa kolacja lub zamknięte szkolenie nie zawsze są publiczną imprezą. Przy każdym zdjęciu trzeba ustalić charakter wydarzenia, sposób kadrowania i rolę byłego pracownika.

Prawo fotografa nie zastępuje zgody osoby przedstawionej

Firma albo fotograf mogą mieć autorskie prawa do zdjęcia. Nie przesądza to prawa do rozpowszechniania Twojego wizerunku. Prawo do fotografii i prawo osoby przedstawionej są odrębnymi zagadnieniami. W niektórych sytuacjach publikujący potrzebuje zgody fotografa oraz zezwolenia osoby widocznej na zdjęciu.

Jak sprawdzić zakres zgody na wizerunek w umowie o pracę lub kontrakcie B2B?

Nie ograniczaj się do głównej umowy. Zgoda może znajdować się w formularzu onboardingowym, polityce marketingowej, zgodzie na sesję, regulaminie wydarzenia, umowie udziału w filmie albo korespondencji dotyczącej konkretnej kampanii.

Zbierz i przeczytaj:

• umowę o pracę lub kontrakt B2B;
• aneksy i załączniki;
• odrębne oświadczenia dotyczące wizerunku;
• klauzule informacyjne RODO;
• korespondencję z działem marketingu i fotografem;
• brief sesji zdjęciowej;
• regulamin wydarzenia lub konferencji;
• umowę o udział w reklamie albo filmie;
• informację o wynagrodzeniu za pozowanie;
• politykę retencji danych i prywatności pracowników;
• zakres publikacji wskazany przy zbieraniu zgody.

Niejasna klauzula nie daje dowolności

Sformułowanie „zgadzam się na wykorzystanie wizerunku do celów firmy” może być zbyt ogólne, szczególnie gdy nie określa kanałów, celu i czasu. Nie oznacza to automatycznej nieważności w każdej sprawie, lecz utrudnia wykazanie, że pracownik świadomie zaakceptował konkretną reklamę albo używanie zdjęcia wiele lat po odejściu.

Przy zgodzie RODO administrator musi być w stanie wykazać jej udzielenie, a oświadczenie powinno być konkretne, świadome i jednoznaczne. W relacji pracowniczej dobrowolność wymaga realnej możliwości odmowy bez negatywnych konsekwencji.

Zgoda w regulaminie lub pakiecie dokumentów

Ukrycie zgody w wielostronicowym regulaminie nie zawsze spełnia wymaganie przejrzystości. Osoba powinna wiedzieć, że wyraża zgodę, komu jej udziela, w jakim celu i jak może ją wycofać. Przy zgodzie RODO zapytanie powinno być wyraźnie odróżnione od innych postanowień.

Brak kopii podpisanego dokumentu

Możesz wystąpić do firmy o informację o podstawie przetwarzania, celach, okresie przechowywania i odbiorcach danych. W ramach prawa dostępu z art. 15 RODO można żądać kopii danych osobowych podlegających przetwarzaniu. Nie oznacza to automatycznie prawa do całej dokumentacji firmy, ale administrator powinien przekazać informacje pozwalające zweryfikować legalność publikacji.

Przy trudnych pojęciach dotyczących umów i roszczeń pomocny będzie słowniczek pojęć prawnych.

Jak cofnąć zgodę na używanie wizerunku przez byłego pracodawcę?

Trzeba rozdzielić dwa oświadczenia. Zgoda na przetwarzanie danych osobowych na podstawie RODO może być wycofana w dowolnym momencie. Zezwolenie na rozpowszechnianie wizerunku z art. 81 prawa autorskiego jest konstrukcją prawa cywilnego, a ustawa nie zawiera identycznego, szczegółowego przepisu o jego cofnięciu.

Wycofanie zgody RODO

Art. 7 ust. 3 RODO pozwala wycofać zgodę w dowolnym momencie. Wycofanie nie zmienia zgodności z prawem wcześniejszego przetwarzania, ale administrator nie może kontynuować operacji na tej podstawie, jeżeli nie posiada innej podstawy prawnej.

Wycofanie powinno być równie łatwe jak udzielenie zgody. Nie musisz używać specjalnego formularza. Ze względów dowodowych najlepiej zrobić to w e-mailu albo podpisanym piśmie, wskazując konkretny cel i materiały.

Cofnięcie zezwolenia z art. 81

Skutki odwołania zezwolenia na rozpowszechnianie wizerunku ocenia się z uwzględnieniem treści umowy, czasu, wynagrodzenia, celu i zasad prawa cywilnego. Nie można bezpiecznie twierdzić, że każde zezwolenie jest zawsze dowolnie odwołalne bez konsekwencji ani że raz udzielona zgoda wiąże bezterminowo w każdym celu.

Jeżeli zezwolenie było elementem odpłatnej kampanii i obejmowało oznaczony okres, nagłe cofnięcie może prowadzić do sporu kontraktowego. Firma musi jednak wykazać ważne postanowienie, rzeczywisty zakres praw oraz ewentualną szkodę. Nie istnieje automatyczne odszkodowanie za sam fakt wysłania żądania.

Najbezpieczniejsza treść oświadczenia

W jednym piśmie możesz:

• wycofać zgodę na przetwarzanie wizerunku, jeżeli była podstawą RODO;
• odwołać zezwolenie na dalsze rozpowszechnianie w zakresie, w jakim jest to prawnie dopuszczalne;
• wnieść sprzeciw wobec przetwarzania opartego na uzasadnionym interesie;
• zażądać usunięcia danych na podstawie art. 17 RODO;
• zażądać zaprzestania rozpowszechniania na podstawie art. 81 i 83 prawa autorskiego;
• zażądać aktualizacji informacji sugerującej, że nadal pracujesz w firmie;
• poprosić o wskazanie podstawy dalszej publikacji, jeżeli firma odmawia.

Nie musisz wyznaczać jednego terminu dla wszystkich czynności. Aktualne zdjęcie zespołu można usunąć szybko, natomiast wycofanie drukowanych katalogów albo aktualizacja materiałów u partnerów może wymagać osobnego planu.

Podobne zasady precyzyjnego żądania pojawiają się przy kopiowaniu grafiki firmowej, chociaż podstawa prawna i rodzaj chronionego dobra są inne.

RODO a zdjęcie byłego pracownika na stronie internetowej i w social mediach

Rozpoznawalny wizerunek jest daną osobową w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO. Nie każde zdjęcie jest jednak daną biometryczną szczególnej kategorii. Staje się nią wtedy, gdy jest wynikiem specjalnego przetwarzania technicznego dotyczącego cech fizycznych i służy jednoznacznej identyfikacji osoby.

Publikacja zdjęcia wymaga podstawy z art. 6 RODO. W zależności od celu może nią być zgoda, obowiązek prawny, wykonanie umowy albo prawnie uzasadniony interes. W przypadku marketingowego portretu pracownika na publicznej stronie Urząd Ochrony Danych Osobowych wskazywał na potrzebę dobrowolnej zgody. Wewnętrzny intranet lub identyfikator mogą w określonych warunkach podlegać innej analizie.

Koniec zatrudnienia nie usuwa wszystkich podstaw automatycznie

Po odejściu pracownika firma nadal może przechowywać część danych w celu wykonania obowiązków prawnych, rozliczeń i obrony roszczeń. Nie oznacza to prawa do dalszego publicznego prezentowania jego portretu jako członka zespołu. Każda operacja ma własny cel i zakres.

Przykładowo plik w archiwum dowodowym może być przechowywany dłużej niż zdjęcie widoczne na stronie sprzedażowej. Firma powinna odróżnić potrzebę przechowywania od prawa do dalszego rozpowszechniania.

Prawo do usunięcia danych z art. 17 RODO

Możesz żądać usunięcia danych między innymi, gdy nie są już niezbędne do celu, cofnąłeś zgodę i nie istnieje inna podstawa, skutecznie wniosłeś sprzeciw albo przetwarzanie jest niezgodne z prawem. Prawo do usunięcia nie jest absolutne.

Administrator może odmówić w zakresie niezbędnym między innymi do wywiązania się z obowiązku prawnego, korzystania z wolności wypowiedzi i informacji, realizacji określonych celów archiwalnych w interesie publicznym albo ustalenia, dochodzenia i obrony roszczeń. Odmowa musi odnosić się do rzeczywistej podstawy i konkretnego zakresu.

Sprzeciw z art. 21 RODO

Jeżeli pracodawca powołuje się na prawnie uzasadniony interes z art. 6 ust. 1 lit. f RODO, możesz wnieść sprzeciw z przyczyn związanych z Twoją szczególną sytuacją. Administrator powinien zaprzestać przetwarzania, chyba że wykaże ważne, nadrzędne podstawy albo potrzebę ustalenia, dochodzenia lub obrony roszczeń.

Gdy wizerunek jest wykorzystywany do marketingu bezpośredniego, sprzeciw ma silniejszy skutek. Danych nie wolno dalej przetwarzać do takiego celu.

Miesiąc na odpowiedź nie zawsze oznacza miesiąc na usunięcie

Art. 12 ust. 3 RODO wymaga, aby administrator bez zbędnej zwłoki, najpóźniej w terminie miesiąca, poinformował o działaniach podjętych w związku z żądaniem. Termin może zostać przedłużony o dwa miesiące ze względu na skomplikowany charakter lub liczbę żądań, ale informacja o przedłużeniu i przyczynach musi zostać przekazana w pierwszym miesiącu.

Jeżeli przesłanki art. 17 są spełnione, usunięcie powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki. Firma nie powinna biernie czekać pełnego miesiąca, gdy zdjęcie aktualnego zespołu można zastąpić w kilka minut.

Odbiorcy danych, kopie i reposty

Jeżeli firma ujawniła zdjęcie partnerom, agencji, operatorom social media albo innym administratorom, możesz poprosić o wskazanie odbiorców. Art. 19 RODO przewiduje informowanie odbiorców o usunięciu lub ograniczeniu, chyba że jest to niemożliwe albo wymaga niewspółmiernie dużego wysiłku.

Jeżeli administrator upublicznił dane i ma obowiązek je usunąć, art. 17 ust. 2 wymaga podjęcia rozsądnych działań w celu poinformowania innych administratorów o żądaniu usunięcia linków, kopii i replikacji. Nie jest to gwarancja zniknięcia każdej kopii z internetu.

Więcej o tej ścieżce znajdziesz w artykule dotyczącym ujawnienia danych osobowych i żądania odzyskania kontroli nad nimi.

Stare posty, zdjęcia grupowe i materiały historyczne po odejściu pracownika

Nie wszystkie materiały powinny być oceniane identycznie. W żądaniu warto podzielić je na kategorie.

Aktualna sekcja „nasz zespół”

Zdjęcie byłego pracownika przedstawione jako aktualny członek zespołu jest zwykle najłatwiejsze do zakwestionowania. Cel publikacji przestał odpowiadać rzeczywistości, a materiał może wprowadzać odbiorców w błąd co do składu firmy.

Ogłoszenie rekrutacyjne i employer branding

Użycie portretu byłego pracownika do budowania marki pracodawcy może nadal mieć cel marketingowy. Firma powinna wykazać zezwolenie obejmujące ten cel i czas. Szczególne znaczenie ma reklama sponsorowana, ponieważ zwiększa zasięg i wykorzystuje wizerunek jako narzędzie pozyskiwania kandydatów.

Archiwalny post z wydarzenia

Firma może twierdzić, że zachowuje prawdziwy zapis historyczny. Trzeba sprawdzić podstawę RODO, zakres pierwotnego zezwolenia i wyjątki z art. 81. Samo oznaczenie wpisu jako „archiwalnego” nie legalizuje publikacji, ale historyczny charakter może wpływać na ocenę proporcjonalności i celu.

Zdjęcie grupowe

Liczba osób nie przesądza wyjątku. Jeżeli fotografia przedstawia konkretną grupę pozującą do firmowej kampanii, każda osoba może być istotnym elementem ujęcia. Jeżeli były pracownik znajduje się daleko w tłumie podczas publicznej konferencji, możliwe jest zastosowanie art. 81 ust. 2 pkt 2.

Film szkoleniowy i nagranie webinaru

Materiał może zawierać wizerunek, głos, wypowiedź i prezentację stworzoną przez pracownika. Każdy element wymaga osobnej analizy. Umowa może pozwalać na dalsze korzystanie ze szkolenia, lecz niekoniecznie na wycinanie twarzy byłego pracownika do reklamy.

Drukowane katalogi i materiały już rozdane

Nie da się fizycznie odzyskać każdej ulotki znajdującej się u klientów. Można jednak żądać zaprzestania dalszego druku i dystrybucji, wycofania pozostającego nakładu, aktualizacji wersji elektronicznych oraz określenia terminu wymiany materiałów. Zakres żądania powinien być proporcjonalny do naruszenia, ważnej zgody i kosztów.

Kopie zapasowe i archiwum techniczne

Firma może nie być w stanie natychmiast usunąć pojedynczego pliku z każdej nieaktywnej kopii bezpieczeństwa. Nie oznacza to prawa do przywracania go do bieżącego użycia. Administrator powinien stosować okresy retencji, ograniczyć dostęp i zapewnić, że dane zostaną usunięte zgodnie z cyklem kopii, jeżeli brak podstawy do ich dalszego przetwarzania.

Wyniki wyszukiwania i pamięć podręczna

Po usunięciu zdjęcia ze strony miniatura może przez pewien czas pojawiać się w wynikach wyszukiwania. Firma powinna usunąć materiał u źródła, poprawić metadane i, gdy jest to zasadne, skorzystać z dostępnych narzędzi przyspieszających aktualizację. Nie może zagwarantować natychmiastowego usunięcia kopii pozostających poza jej kontrolą.

Gdzie były pracodawca może nadal używać Twojego zdjęcia lub filmu?

Przegląd przeprowadź systematycznie. Nie ograniczaj się do strony głównej firmy.

• podstrona „o nas”, „zespół”, „eksperci” i „kontakt”;
• profile firmy na LinkedIn, Facebooku, Instagramie, TikToku i YouTube;
• ogłoszenia rekrutacyjne oraz profile pracodawcy;
• kampanie sponsorowane i biblioteki reklam;
• newslettery, automatyczne sekwencje i stopki wiadomości;
• prezentacje sprzedażowe i oferty dla klientów;
• webinary, szkolenia, podcasty i nagrania konferencji;
• case studies, referencje i historie sukcesu;
• katalogi, broszury, ulotki i raporty roczne;
• materiały przekazane franczyzobiorcom, partnerom i agencjom;
• strony grupy kapitałowej i zagranicznych oddziałów;
• profile w katalogach branżowych;
• miniatury filmów, grafiki i zdjęcia stockowe przygotowane przez firmę;
• platformy szkoleniowe i intranet;
• stare wersje strony oraz pliki PDF dostępne przez wyszukiwarkę.

Jeżeli zdjęcie zostało użyte bez zgody w reklamie niezwiązanej już z zatrudnieniem, przeczytaj również artykuł o sytuacji, gdy firma wykorzystała wizerunek w reklamie bez zgody.

Jak zabezpieczyć dowody używania wizerunku po zakończeniu zatrudnienia?

Najpierw zabezpiecz materiały, a dopiero potem wyślij wezwanie. Firma może szybko zmienić stronę, a brak dowodu utrudni wykazanie czasu i kontekstu publikacji.

1. Zrób pełne screenshoty. Pokaż adres strony, nagłówek, opis stanowiska, datę i stopkę.
2. Nagraj ekran. Przejdź od profilu firmy do konkretnego materiału, aby wykazać jego lokalizację.
3. Zapisz bezpośrednie URL. Oddziel stronę zespołu, posty, pliki PDF, reklamy i filmy.
4. Zabezpiecz daty. Zanotuj dzień wykonania materiału i czas, w którym nadal był dostępny.
5. Pobierz dostępne pliki. Katalog, newsletter, nagranie i prezentację zachowaj w oryginalnej jakości, jeżeli możesz zrobić to legalnie.
6. Wykonaj archiwizację zewnętrzną. Traktuj ją jako dowód pomocniczy, ponieważ nie każda dynamiczna strona zostanie zapisana.
7. Zapisz reklamy. Pokaż sponsorowanie, produkt, wezwanie do działania i konto reklamodawcy.
8. Zbierz dokumenty zakończenia współpracy. Świadectwo pracy, wypowiedzenie, porozumienie i ostatnia faktura potwierdzają datę.
9. Zabezpiecz umowy i zgody. Przechowaj także klauzulę informacyjną RODO i korespondencję.
10. Zapisz brak aktualności. Pokaż, że firma nadal przypisuje Ci stanowisko albo kontakt z klientami.
11. Zachowaj odpowiedzi firmy. Mogą zawierać przyznanie, podstawę lub odmowę.
12. Zidentyfikuj odbiorców. Zanotuj agencję, partnera i profil, który ponownie opublikował materiał.
13. Wykonaj kopie bezpieczeństwa. Oryginały przechowuj poza jednym telefonem.
14. Rozważ protokół notarialny. Jest przydatny przy aktywnej kampanii i dużym zasięgu.

Web.archive.org nie jest automatycznie „nieedytowalnym dowodem”, który rozstrzyga sprawę. Może nie zapisać obrazu, daty publikacji albo dynamicznej podstrony. Łącz archiwum ze screenshotami, nagraniem, pobranym plikiem i świadkami.

Szczegółową metodę opisuje poradnik jak udokumentować naruszenie.

Co powinno zawierać wezwanie do usunięcia wizerunku i żądanie RODO?

Jedno pismo może łączyć ochronę wizerunku, dóbr osobistych oraz prawa wynikające z RODO. Trzeba jednak rozdzielić podstawy i żądania, aby firma mogła zrozumieć, czego oczekujesz.

W piśmie wskaż:

• Twoje dane i relację z firmą;
• datę zakończenia pracy albo współpracy;
• dokładne materiały, URL i kanały;
• sposób przedstawienia Cię jako pracownika, eksperta lub ambasadora;
• czy udzielałeś zgody oraz jaki był jej zakres;
• wycofanie zgody RODO, jeżeli była podstawą przetwarzania;
• odwołanie zezwolenia z art. 81 w odpowiednim zakresie;
• sprzeciw z art. 21, gdy firma powołuje się na uzasadniony interes;
• żądanie usunięcia z art. 17 RODO;
• żądanie zaprzestania dalszego rozpowszechniania;
• żądanie aktualizacji strony i informacji o zespole;
• żądanie zaprzestania nowych kampanii i druku;
• żądanie poinformowania odbiorców i partnerów;
• żądanie wskazania podstawy odmowy, odbiorców i okresu retencji;
• rozsądne terminy dla materiałów online, druku i odpowiedzi RODO;
• zapowiedź skargi do Prezesa UODO i drogi cywilnej.

Wezwanie do usunięcia wizerunku z filmu lub zdjęcia z internetu pozwala uporządkować żądanie dotyczące konkretnego materiału i sposobu jego rozpowszechniania. Przy wyborze produktu pomocny jest poradnik który wzór wezwania wybrać.

Czy trzeba wymieniać każdy post?

Warto wymienić wszystkie znane materiały, aby uniknąć sporu o zakres żądania. Możesz jednocześnie objąć pismem inne publikacje pozostające pod kontrolą firmy, które wykorzystują ten sam wizerunek w tym samym celu. Ogólne zdanie „usuńcie wszystko z internetu” może być trudne do wykonania i zweryfikowania.

Jaki termin wyznaczyć?

Nie ma ustawowego terminu siedmiu albo czternastu dni dla każdego wezwania z art. 81. Aktywną reklamę i nieaktualną stronę zespołu można usunąć niezwłocznie. Osobny termin można wyznaczyć na audyt starych postów, zatrzymanie druku i poinformowanie partnerów.

W części RODO administrator powinien przekazać informację o działaniach najpóźniej w ciągu miesiąca, chyba że prawidłowo poinformuje o przedłużeniu. Nie należy mylić terminu odpowiedzi z prawem do utrzymywania oczywiście zbędnej publikacji przez cały miesiąc.

Jak doręczyć pismo?

Możesz wysłać je na adres spółki z KRS, adres przedsiębiorcy, e-mail administratora albo inspektora ochrony danych. Nie każda firma ma obowiązek wyznaczenia IOD. Zachowaj treść i dowód doręczenia.

Szczegółowe warianty opisuje poradnik jak wysłać wezwanie do zaprzestania.

Skarga do Prezesa UODO, pozew cywilny i roszczenia pieniężne

Skarga do Prezesa UODO

Jeżeli firma nie realizuje praw z RODO albo nie odpowiada prawidłowo, możesz złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. UODO zaleca, aby wcześniej zwrócić się do administratora o usunięcie uchybienia i dołączyć tę korespondencję.

Prezes UODO może nakazać przywrócenie stanu zgodnego z prawem i zastosować środki naprawcze. Nie zasądza jednak w postępowaniu administracyjnym zadośćuczynienia dla skarżącego. Odszkodowania na podstawie art. 82 RODO dochodzi się przed sądem.

Roszczenia z art. 81 i 83 prawa autorskiego

Art. 83 prawa autorskiego odsyła odpowiednio do art. 78 ust. 1. Osoba przedstawiona może żądać zaniechania zagrożenia lub naruszenia oraz czynności potrzebnych do usunięcia skutków. Przy zawinionym naruszeniu sąd może przyznać odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia albo zasądzić sumę na cel społeczny.

Roszczenie pieniężne nie przysługuje automatycznie za każde zdjęcie i każdy dzień. Znaczenie mają cel reklamowy, skala, czas, sprzeciw, naruszenie prywatności, skojarzenie z marką, wpływ na życie zawodowe i reakcja firmy.

Dobra osobiste

Wizerunek, prywatność i autonomia informacyjna mogą być chronione także na podstawie art. 23, 24 i 448 KC. Można żądać zaniechania, usunięcia skutków, odpowiedniego oświadczenia oraz, przy spełnieniu przesłanek, zadośćuczynienia lub zapłaty na cel społeczny.

Odszkodowanie z art. 82 RODO

Osoba, która poniosła szkodę majątkową lub niemajątkową wskutek naruszenia RODO, może dochodzić odszkodowania. Samo stwierdzenie naruszenia nie oznacza automatycznej, stałej kwoty. Trzeba wykazać szkodę oraz związek z niezgodnym przetwarzaniem.

Przedawnienie

Niepieniężnych żądań ochrony dóbr osobistych i wizerunku nie należy automatycznie obejmować trzyletnim terminem. Roszczenia pieniężne mogą podlegać przedawnieniu według właściwej podstawy, w tym zasad dotyczących szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym.

Nie zwlekaj mimo tego rozróżnienia. Im dłużej trwa publikacja, tym trudniej odtworzyć jej zasięg, umowy i decyzje osób odpowiedzialnych.

Ugoda

Ugoda może określać datę usunięcia strony, zakończenie kampanii, wycofanie materiałów drukowanych, publikację oświadczenia, rozliczenie i rezygnację z dalszych roszczeń. Nie podpisuj ogólnego zrzeczenia się praw przed sprawdzeniem, jakie kopie nadal istnieją.

Więcej o rozwiązaniu polubownym znajdziesz w artykule wezwanie do zaprzestania a ugoda sądowa. Porównanie z pozwem znajduje się w poradniku wezwanie do zaprzestania a pozew sądowy.

Plan działania, gdy były pracodawca nadal używa Twojego wizerunku

1. Zrób przegląd kanałów. Strona, social media, reklamy, PDF-y, newslettery i partnerzy mogą zawierać różne kopie.
2. Zabezpiecz dowody. Screenshoty i nagrania wykonaj przed kontaktem.
3. Zbierz umowy. Sprawdź zgodę, klauzulę RODO, brief i wynagrodzenie za sesję.
4. Podziel materiały. Oddziel aktualny zespół, marketing, archiwum, wydarzenia i druk.
5. Sprawdź wyjątki art. 81. Zdjęcie grupowe nie zawsze wymaga zezwolenia, ale nie każda grupa jest szczegółem całości.
6. Ustal podstawę RODO. Zapytaj o zgodę, uzasadniony interes, odbiorców i retencję.
7. Wycofaj zgodę RODO. Zrób to jasno i zachowaj dowód.
8. Wnieś sprzeciw. Użyj art. 21, gdy firma powołuje się na uzasadniony interes.
9. Zażądaj usunięcia. Wskaż konkretne URL i materiały.
10. Wyślij wezwanie z art. 81. Rozdziel ochronę wizerunku od ochrony danych.
11. Kontroluj wykonanie. Sprawdź stronę, profile, reklamy i pliki po terminie.
12. Poproś o informację o odbiorcach. Firma mogła przekazać zdjęcie agencji i partnerom.
13. Złóż skargę do UODO. Dołącz wcześniejsze żądanie i odpowiedź albo brak reakcji.
14. Rozważ pozew lub ugodę. Dobierz roszczenia do skali, winy i skutków.

Jeżeli problem dotyczy szerszego ujawnienia informacji, przeczytaj ponownie poradnik o ujawnieniu danych osobowych. Więcej materiałów znajduje się w centrum wiedzy o ochronie praw autorskich i wizerunku.

Czego możesz realistycznie oczekiwać?

Firma może szybko usunąć zdjęcie z aktualnej strony zespołu, ale zakwestionować żądanie dotyczące starej relacji z publicznego wydarzenia albo opłaconej kampanii. Może też wykazać, że część plików jest przechowywana wyłącznie w celu obrony roszczeń, bez publicznego używania.

Skarga RODO nie zastępuje pozwu o ochronę wizerunku, a pozew nie zawsze jest potrzebny, gdy administrator prawidłowo reaguje na konkretne żądanie. Najsilniejsze pismo wskazuje zakres zgody, cel, kanały, podstawy RODO i realny sposób wykonania.

Nie należy obiecywać, że każde zdjęcie z czasu zatrudnienia musi zniknąć natychmiast z całego internetu. Równie błędne jest założenie, że podpisana kiedyś szeroka klauzula pozwala firmie bezterminowo używać portretu byłego pracownika w dowolnej reklamie.

---

Gotowy wzór pomaga połączyć ochronę wizerunku z żądaniem usunięcia danych, wskazać konkretne materiały i zażądać informacji o podstawie dalszego przetwarzania.