Były partner opublikował intymne zdjęcia bez zgody – co zrobić

Kiedy publikacja intymnych zdjęć jest przestępstwem?

Art. 191a § 1 Kodeksu karnego obejmuje dwa odrębne zachowania. Pierwsze polega na utrwalaniu wizerunku nagiej osoby lub osoby w trakcie czynności seksualnej przy użyciu wobec niej przemocy, groźby bezprawnej albo podstępu. Drugie polega na rozpowszechnianiu takiego wizerunku bez zgody osoby przedstawionej. W obu wariantach grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat.

W sprawach po rozstaniu najczęściej chodzi o drugi wariant. Zdjęcie mogło zostać wykonane dobrowolnie, nagranie mogło powstać za wiedzą obu osób, a plik mógł zostać wysłany podczas trwania związku. Nie oznacza to prawa do późniejszego umieszczenia go na profilu, pokazania znajomym, przesłania do grupy, dodania do serwisu dla dorosłych albo wykorzystania w ogłoszeniu.

Art. 191a § 2 KK stanowi, że ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego. Składając zawiadomienie, trzeba więc wyraźnie oświadczyć, że żądasz ścigania sprawcy czynu z art. 191a § 1 KK. Po złożeniu wniosku postępowanie prowadzą organy ścigania. Nie musisz samodzielnie ustalić wszystkich urządzeń, adresów IP i osób, które otrzymały materiał, ale powinieneś przekazać posiadane linki, dane kont, wiadomości oraz informacje od odbiorców.

Nie każdy prywatny materiał automatycznie podlega art. 191a KK

Przepis dotyczy wizerunku nagiej osoby albo osoby w trakcie czynności seksualnej. Nie każde zdjęcie w stroju kąpielowym, bieliźnie lub erotycznej pozie musi spełniać tę przesłankę. Pojęcie nagości może obejmować także częściowe obnażenie, ale ocena zależy od tego, co materiał rzeczywiście pokazuje. Brak kwalifikacji z art. 191a KK nie oznacza jednak legalności publikacji. Nadal może dojść do naruszenia prywatności, godności, prawa do wizerunku, danych osobowych lub innych przepisów karnych.

Co, jeśli na zdjęciu nie widać twarzy?

Znaczenie ma możliwość zidentyfikowania osoby przedstawionej, a nie samo pokazanie twarzy. Rozpoznawalność może wynikać z tatuażu, charakterystycznej sylwetki, głosu, znamienia, wnętrza mieszkania, nazwy profilu, podpisu, fragmentu korespondencji albo informacji dodanej przez publikującego. Materiał może być rozpoznawalny przede wszystkim dla rodziny, współpracowników lub znajomych, nawet jeżeli przypadkowy użytkownik internetu nie ustali tożsamości osoby.

Jeżeli identyfikacja jest rzeczywiście niemożliwa dla kogokolwiek poza samą osobą przedstawioną, zastosowanie przepisów odwołujących się do wizerunku lub danych osobowych może być bardziej sporne. W zawiadomieniu pokaż więc wszystkie elementy, które umożliwiały odbiorcom powiązanie materiału właśnie z Tobą.

Zgoda na zdjęcie nie jest zgodą na jego rozpowszechnianie

Możesz zgodzić się na wykonanie zdjęcia wyłącznie dla jednej osoby albo na przechowywanie nagrania w prywatnym telefonie. Zakres zgody wynika z celu, ustaleń stron i okoliczności, w których materiał powstał. Intymny charakter relacji zwykle przemawia przeciwko przyjęciu, że plik miał być dostępny publicznie lub przekazywany dalej.

Tak samo należy oceniać sytuację, gdy zdjęcie zostało wykonane samodzielnie i dobrowolnie wysłane partnerowi. Odbiorca otrzymał plik do prywatnego użytku w ramach konkretnej relacji. Nie otrzymał nieograniczonego prawa do decydowania o cudzej intymności. Rozstanie, zdrada, konflikt o pieniądze ani wzajemne pretensje nie rozszerzają wcześniejszej zgody.

Zgoda może dotyczyć konkretnej publikacji, miejsca, okresu albo kręgu odbiorców. Zgoda na pokazanie zdjęcia jednej osobie nie musi obejmować zamieszczenia go w grupie. Zgoda na wykorzystanie fragmentu nagrania w określonym celu nie daje automatycznie prawa do opublikowania pełnego materiału. Właśnie dlatego w sprawie trzeba ustalić nie tylko to, czy jakakolwiek zgoda istniała, ale czego dokładnie dotyczyła.

Co oznacza rozpowszechnianie intymnego materiału?

Rozpowszechnianie nie ogranicza się do umieszczenia zdjęcia na publicznej stronie. Może polegać na publikacji w zamkniętej grupie, rozesłaniu pliku do wielu znajomych, udostępnieniu go na serwerze, przesłaniu pracownikom albo umieszczeniu w miejscu, z którego może pobrać go szerszy krąg odbiorców.

Bardziej ostrożnej oceny wymaga przesłanie pliku jednej, z góry oznaczonej osobie. W orzecznictwie można spotkać wykładnię, zgodnie z którą rozpowszechnianie oznacza uczynienie materiału dostępnym dla bliżej nieokreślonego albo szerszego kręgu osób. Nie powinno się więc automatycznie przesądzać art. 191a KK na podstawie jednego przesłania. Takie zachowanie może jednak nadal naruszać dobra osobiste, prywatność i ochronę danych, a w połączeniu z groźbą, zmuszaniem lub uporczywym nękaniem prowadzić do odpowiedzialności z innych przepisów.

Nie uzależniaj całej strategii od tego, czy zdjęcie otrzymały dwie osoby, czy dwieście. Już pierwsze przekazanie może zapoczątkować dalszy obieg, a każda osoba publikująca kolejną kopię powinna być dokumentowana oddzielnie.

Co zrobić bezpośrednio po wykryciu publikacji?

Trzeba działać szybko, ale nie chaotycznie. Każda kolejna kopia zwiększa ryzyko dalszego obiegu, jednak zbyt wczesne ostrzeżenie sprawcy może doprowadzić do usunięcia śladów, zmiany nazwy konta albo skasowania rozmowy. Najbezpieczniejsza kolejność zależy od skali publikacji i poziomu zagrożenia.

Jeżeli materiał rozpowszechniają również znajomi albo rodzina byłego partnera, dokumentuj działania każdej osoby oddzielnie. Pomocny może być artykuł o sytuacji, gdy rodzina lub znajomi byłego partnera uczestniczą w nękaniu.

Jak zabezpieczyć dowody publikacji intymnych zdjęć lub nagrań?

Jeden przycięty screenshot rzadko pokazuje pełny kontekst. Materiał powinien umożliwiać ustalenie treści, miejsca publikacji, konta, czasu, odbiorców oraz związku profilu ze sprawcą. Przy dynamicznej stronie nagranie ekranu bywa bardziej czytelne niż seria oderwanych obrazów.

1. Wykonaj nagranie ekranu od wejścia na stronę lub profil. Pokaż pasek adresu, nazwę konta, opis, komentarze, datę publikacji i widoczne statystyki.
2. Zrób osobne zrzuty najważniejszych elementów, ale nie przycinaj danych profilu, nazwy grupy, daty i kontekstu.
3. Zapisz dokładny URL każdego posta, pliku, profilu, miniatury i strony. Dla treści w aplikacji zachowaj identyfikator publikacji lub link udostępniania.
4. Zabezpiecz pełną rozmowę poprzedzającą publikację, zwłaszcza groźby, przyznanie się, zapowiedzi przesłania materiału rodzinie, żądanie pieniędzy albo polecenia kierowane do Ciebie.
5. Poproś odbiorców o zachowanie całej wiadomości z nadawcą, datą i godziną. Niech nie przesyłają materiału kolejnym osobom tylko po to, aby potwierdzić jego istnienie.
6. Zapisz dane konta sprawcy i kolejnych publikujących: nazwę użytkownika, adres profilu, numer telefonu, e-mail i inne legalnie dostępne informacje.
7. Prowadź tabelę wszystkich miejsc publikacji. Wpisuj datę wykrycia, adres, datę zgłoszenia, numer sprawy, odwołanie i decyzję platformy.
8. Zachowaj automatyczne potwierdzenia, korespondencję z pomocą techniczną i informację o usunięciu albo odmowie usunięcia treści.
9. Dokumentuj skutki: wiadomości od znajomych, reakcję pracodawcy, utratę kontraktu, leczenie, koszty pomocy oraz zmianę codziennego funkcjonowania.
10. Przy dużym zasięgu, szybko zmieniającej się stronie albo spodziewanym sporze o autentyczność rozważ protokół notarialny lub inne profesjonalne zabezpieczenie dowodu.
11. Jeżeli materiał przedstawia osobę, która w chwili jego wykonania nie miała 18 lat, nie pobieraj go ponownie z internetu, nie rozsyłaj i nie twórz nowych kopii wyłącznie na potrzeby zgłoszenia.
12. Przechowuj materiał w zabezpieczonym miejscu. Przed przesłaniem pełnomocnikowi lub organowi zapytaj o bezpieczny sposób przekazania, zamiast automatycznie wysyłać plik zwykłym e-mailem.

Nie publikuj dowodów w mediach społecznościowych w ramach ostrzeżenia przed sprawcą. Takie działanie tworzy kolejne kopie, zwiększa zasięg i może ujawnić materiał osobom, które wcześniej go nie widziały. Szerszą instrukcję porządkowania materiału znajdziesz w poradniku jak udokumentować naruszenie.

Jak zgłosić intymne zdjęcia do platformy?

Duże platformy zakazują udostępniania niekonsensualnych materiałów intymnych, ale nazwy formularzy i kategorii mogą się zmieniać. Szukaj kategorii odpowiadającej niekonsensualnym materiałom intymnym, seksualnemu wykorzystywaniu osoby dorosłej, naruszeniu prywatności, image-based sexual abuse albo non-consensual intimate imagery.

Nie wybieraj automatycznie formularza prawnoautorskiego tylko dlatego, że zdjęcie przedstawia Ciebie. Prawa autorskie do fotografii mogą należeć do osoby, która ją wykonała, choć nie daje jej to prawa do rozpowszechniania cudzego wizerunku. Formularz dotyczący intymnych treści bez zgody zwykle lepiej odpowiada rzeczywistemu problemowi.

Co powinno zawierać zgłoszenie?

Podaj dokładny URL, nazwę konta i krótkie uzasadnienie. Wyjaśnij, że materiał przedstawia Ciebie nago albo w sytuacji seksualnej i został udostępniony bez Twojej zgody. Wskaż, czy jest autentyczny, przerobiony czy wygenerowany, czy występują groźby oraz czy w chwili powstania materiału osoba przedstawiona była pełnoletnia.

Jeżeli treść znajduje się na kilku kontach lub w kilku postach, zgłoś każdy adres osobno. Ogólna informacja o profilu może nie wystarczyć do znalezienia konkretnego zdjęcia, miniatury albo komentarza zawierającego link. Zachowaj numer każdego zgłoszenia.

Zgłoszenie na podstawie art. 16 DSA

Art. 16 Aktu o usługach cyfrowych, czyli DSA wymaga od dostawców usług hostingu mechanizmu elektronicznego zgłaszania konkretnych treści uznawanych za nielegalne. Zgłoszenie powinno zawierać uzasadnienie bezprawności, dokładną lokalizację elektroniczną, dane kontaktowe wymagane w danej sytuacji oraz oświadczenie o przekonaniu, że informacje są kompletne i prawidłowe.

W praktyce użyj zarówno zwykłego zgłoszenia regulaminowego, jak i formularza prawnego albo DSA, jeżeli platforma udostępnia odrębne ścieżki. Zachowaj numery obu spraw. DSA wymaga terminowego, starannego, obiektywnego i niearbitralnego rozpoznania zgłoszenia, ale nie ustanawia jednego terminu 24 godzin dla każdej platformy i każdego materiału.

Facebook i Instagram

Meta usuwa intymne obrazy udostępniane bez zgody osoby przedstawionej. Zgłoś konkretny post, relację, profil i wiadomość. Jeżeli materiał krąży w rozmowie prywatnej, zabezpiecz pełny kontekst przed usunięciem czatu lub zablokowaniem konta. Przy odmowie skorzystaj z dostępnego odwołania i równolegle prześlij zgłoszenie prawne.

X, TikTok i inne media społecznościowe

X zabrania publikowania i udostępniania niekonsensualnych intymnych zdjęć oraz filmów, w tym materiałów syntetycznych przedstawiających rozpoznawalną osobę w sytuacji intymnej. Zgłaszaj każdy post i repost oddzielnie, ponieważ odpowiedzialność może dotyczyć także kolejnych kont utrzymujących kopię.

Na TikToku zabezpiecz film, miniaturę, duet, stitch, komentarz zawierający link i dane profilu. Następnie zgłoś materiał w kategorii dotyczącej seksualnego wykorzystywania, nagości bez zgody albo naruszenia prywatności. Procedura dotycząca wykorzystania wizerunku w duetach i stitchach została szerzej opisana w artykule o naruszeniach wizerunku na TikToku.

Serwis dla dorosłych lub zagraniczna strona

Zgłoś film, miniaturę, profil, nazwę użytkownika i każdą kopię. Jeżeli operator nie reaguje, ustal dostępny formularz prawny, podmiot prowadzący serwis oraz hostingodawcę. Zagraniczna siedziba nie oznacza automatycznie braku możliwości działania, ale jurysdykcja, anonimowość operatora i sposób przechowywania danych mogą wpływać na tempo oraz skuteczność.

Google, StopNCII i ograniczanie kolejnych kopii

Jak usunąć intymne zdjęcie z wyników Google?

Usunięcie wyniku z Google nie usuwa pliku ze strony źródłowej. Ogranicza jednak możliwość znalezienia go po imieniu, nazwisku, nazwie konta lub wyszukiwaniu obrazem. Zgłoszenie do wyszukiwarki trzeba więc prowadzić równolegle z żądaniem wobec strony, platformy albo hostingodawcy.

Google przyjmuje żądania dotyczące rzeczywistych oraz sztucznie wygenerowanych treści seksualnych przedstawiających zgłaszającego. Oficjalna instrukcja jest dostępna w centrum pomocy Google dotyczącym intymnych treści. Podaj adres wyniku oraz strony źródłowej. Po usunięciu pliku ze strony można dodatkowo zgłosić nieaktualny wynik lub miniaturę.

Google Search Console nie służy do usuwania treści z cudzej domeny. Jest narzędziem dla właścicieli i zweryfikowanych administratorów stron. Osoba pokrzywdzona powinna korzystać z formularzy usuwania prywatnych treści oraz ścieżki prawnej.

Jak działa StopNCII?

Jeżeli masz na swoim urządzeniu kopię intymnego zdjęcia lub nagrania osoby dorosłej, możesz rozważyć użycie StopNCII.org. Narzędzie tworzy na urządzeniu cyfrowy odcisk pliku, czyli hash. Do systemu trafia hash, a nie samo zdjęcie lub nagranie.

Uczestniczące platformy mogą porównywać materiały z udostępnionym odciskiem i podejmować działania zgodnie ze swoimi zasadami. StopNCII nie obejmuje całego internetu, nie usuwa automatycznie pliku z każdej strony i nie zastępuje zgłoszeń, Google, wezwania ani postępowania karnego. Jest dodatkowym narzędziem ograniczającym część przyszłych publikacji.

Co zrobić, gdy materiał powstał przed ukończeniem 18 lat?

Jeżeli zdjęcie lub nagranie przedstawia osobę, która w chwili jego wykonania nie miała 18 lat, sprawa wymaga szczególnej ostrożności. Nie pobieraj materiału z internetu ponownie, nie wysyłaj go znajomym, nie przekazuj grupie osób proszonych o pomoc i nie twórz dodatkowych kopii wyłącznie dla celów dowodowych.

Zawiadom Policję lub prokuraturę i wskaż miejsce publikacji oraz sposób dostępu. W zależności od treści materiału mogą mieć zastosowanie przepisy dotyczące treści pornograficznych z udziałem małoletniego, w tym także wytworzonego albo przetworzonego wizerunku małoletniego uczestniczącego w czynności seksualnej. Nie próbuj samodzielnie rozstrzygać kwalifikacji i nie dołączaj pliku do zwykłego, niezabezpieczonego e-maila.

Take It Down

Take It Down umożliwia utworzenie hashów zdjęć i nagrań wykonanych, gdy osoba przedstawiona miała mniej niż 18 lat. Można skorzystać z narzędzia także jako osoba dorosła, jeżeli materiał pochodzi z okresu małoletności. Plik pozostaje na urządzeniu, a do systemu trafia jego cyfrowy odcisk.

Narzędzie wymaga posiadania materiału na własnym urządzeniu. Nie pobieraj go z internetu i nie proś innej osoby o przesłanie tylko po to, aby skorzystać z usługi. Take It Down działa na uczestniczących publicznych lub niezaszyfrowanych platformach i nie zastępuje zawiadomienia ani bezpośrednich zgłoszeń.

Dyżurnet.pl

Treści mogące przedstawiać seksualne wykorzystywanie dziecka można zgłosić również do zespołu Dyżurnet.pl działającego w NASK. Przekaż adres i informacje potrzebne do zlokalizowania materiału, ale nie rozpowszechniaj samego pliku. Zespół analizuje zgłoszenia i współpracuje z właściwymi służbami oraz zagranicznymi punktami reagowania.

Ogólne kwestie związane z publikowaniem zdjęć dziecka zostały omówione w artykule o wizerunku dziecka w internecie bez zgody.

Groźba publikacji, sextortion i żądanie pieniędzy

Sprawca nie musi opublikować materiału, aby jego działanie stało się prawnie istotne. Groźba ujawnienia zdjęć może służyć wymuszeniu powrotu do związku, spotkania, przesłania kolejnych nagrań, zaniechania kontaktu z Policją albo przekazania pieniędzy. Kwalifikacja zależy od treści groźby, żądania i celu działania.

Groźba w celu zmuszenia do określonego zachowania

Jeżeli sprawca stosuje groźbę bezprawną, aby zmusić Cię do określonego działania, zaniechania lub znoszenia, może mieć zastosowanie art. 191 § 1 KK. Przepis przewiduje karę pozbawienia wolności do 3 lat. Może chodzić na przykład o groźbę publikacji, jeżeli nie wrócisz do związku, nie spotkasz się ze sprawcą albo nie wyślesz kolejnych materiałów.

Ściganie czynu z art. 191 § 1 KK następuje na wniosek pokrzywdzonego. W zawiadomieniu trzeba opisać dokładne żądanie, groźbę i odpowiedź, zamiast ograniczać się do słowa „szantaż”. Zachowaj cały wątek, ponieważ znaczenie może mieć również to, co padło przed i po samej groźbie.

Żądanie pieniędzy za nieopublikowanie materiału

Jeżeli sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i groźbą rozgłoszenia informacji istotnie naruszającej prywatność doprowadza pokrzywdzonego do rozporządzenia mieniem, może odpowiadać z art. 282 § 2 KK. Kara wynosi od roku do 10 lat pozbawienia wolności.

Dokonanie tego przestępstwa wymaga doprowadzenia do rozporządzenia mieniem, na przykład przekazania pieniędzy. Jeżeli sprawca przedstawił żądanie i groźbę, ale ofiara nie zapłaciła, trzeba analizować możliwe usiłowanie, a nie automatycznie twierdzić, że doszło już do dokonania czynu z art. 282 § 2 KK. O kwalifikacji decydują organy na podstawie całego materiału.

Czy zapłacić sprawcy?

Zapłata nie daje pewności, że plik zostanie usunięty. Sprawca może zachować kopię, wrócić z kolejnym żądaniem albo opublikować materiał mimo otrzymania pieniędzy. Zabezpiecz rozmowę, dane rachunku, numer portfela, link płatniczy i wszystkie instrukcje sprawcy. Następnie zgłoś sprawę. Nie próbuj samodzielnie organizować przekazania gotówki ani spotkania w celu odzyskania urządzenia.

Zawiadomienie o przestępstwie z art. 191a KK

Zawiadomienie możesz złożyć na Policji albo w prokuraturze. Przedstaw chronologię od momentu powstania materiału. Wyjaśnij, kto go wykonał, w jakich okolicznościach został przekazany, jaki był zakres zgody i kiedy dowiedziałeś się o publikacji. Wskaż miejsca dalszego rozpowszechniania i osoby, które otrzymały plik.

Dołącz wydruki, tabelę adresów i nośnik z dowodami zgodnie z instrukcją organu. Nie musisz odtwarzać materiału przy wielu osobach ani przygotowywać licznych kopii. Możesz poprosić o sposób przekazania ograniczający krąg osób uzyskujących dostęp do intymnej treści.

W piśmie zamieść wyraźne oświadczenie, że składasz wniosek o ściganie sprawcy czynu z art. 191a § 1 KK. Jeżeli wystąpiło zmuszanie, żądanie pieniędzy, stalking, włamanie na konto albo podszywanie się, opisz każde zachowanie oddzielnie. Nie musisz prawidłowo wskazać wszystkich przepisów. Najważniejsze jest przedstawienie faktów, które pozwolą organom ocenić możliwe kwalifikacje.

Czy trzeba znać sprawcę?

Nie. Zawiadomienie można złożyć przeciwko osobie nieustalonej. Przekaż nazwy kont, linki, adresy e-mail, numery telefonów, dane płatnicze oraz informacje od odbiorców. Jeżeli podejrzewasz byłego partnera, ale nie masz bezpośredniego dowodu, oddziel fakty od wniosku. Wyjaśnij, kto posiadał materiał, co wcześniej mówił i dlaczego podejrzenie jest uzasadnione.

Czy trzeba poczekać na decyzję platformy?

Nie. Zgłoszenie do platformy i zawiadomienie mogą być prowadzone równolegle. Usunięcie treści nie eliminuje odpowiedzialności za wcześniejsze rozpowszechnianie. Zachowaj potwierdzenie, kiedy materiał był widoczny, kiedy został zgłoszony i kiedy platforma go usunęła.

Dobra osobiste, prawo do wizerunku i RODO

Odpowiedzialność karna nie wyczerpuje problemu. Ten sam czyn może naruszać prywatność, godność, cześć, wizerunek, tajemnicę korespondencji i autonomię seksualną. Postępowanie karne służy odpowiedzialności sprawcy, roszczenia cywilne pozwalają żądać zaniechania i naprawienia skutków, a procedury platformowe mają ograniczyć dostęp do treści.

Dobra osobiste

Art. 23 i art. 24 Kodeksu cywilnego chronią między innymi cześć, wizerunek i tajemnicę korespondencji, a katalog dóbr osobistych pozostaje otwarty i obejmuje także prywatność oraz godność. Można żądać zaniechania, usunięcia skutków i odpowiedniego oświadczenia. Jeżeli naruszenie spowodowało krzywdę, art. 448 KC może uzasadniać odpowiednią sumę pieniężną albo zapłatę na wskazany cel społeczny.

Samo skasowanie jednego posta nie zawsze usuwa skutki. Może być potrzebne usunięcie opisów, komentarzy i profili, skierowanie oświadczenia do konkretnych odbiorców, wskazanie miejsc dalszego przekazania i podjęcie działań wobec kopii pozostających pod kontrolą sprawcy.

Prawo do wizerunku

Art. 81 prawa autorskiego wymaga co do zasady zezwolenia osoby przedstawionej na rozpowszechnianie jej wizerunku. Wyjątki dotyczące osób powszechnie znanych albo szczegółu zgromadzenia nie usprawiedliwiają publikacji prywatnego materiału intymnego z okresu związku.

Na podstawie art. 83 prawa autorskiego do roszczeń związanych z bezprawnym rozpowszechnianiem wizerunku stosuje się odpowiednio art. 78 ust. 1 tej ustawy. Można więc żądać zaniechania, usunięcia skutków, odpowiedniego oświadczenia, a przy zawinionym naruszeniu także zadośćuczynienia lub zapłaty na cel społeczny.

Nie należy automatycznie powoływać art. 79 prawa autorskiego tylko dlatego, że materiał przedstawia pokrzywdzonego. Art. 79 chroni autorskie prawa majątkowe do utworu. Jego zastosowanie zależy między innymi od tego, kto jest twórcą zdjęcia lub nagrania i komu przysługują prawa majątkowe. Prawo do własnego wizerunku nie jest tym samym co prawo autorskie do fotografii.

RODO

Rozpoznawalny wizerunek jest daną osobową. Materiał intymny może dodatkowo ujawniać informacje o życiu seksualnym, należące do szczególnych kategorii danych osobowych. Publiczne albo szerokie rozpowszechnianie przez byłego partnera zwykle wykracza poza czysto osobistą lub domową aktywność.

Przy bardzo ograniczonym, prywatnym przekazywaniu zakres zastosowania RODO może wymagać bardziej szczegółowej analizy. Nie oznacza to jednak braku ochrony cywilnej lub karnej. Wobec platformy, administratora strony, prowadzącego grupę lub przedsiębiorcy można również skierować żądania dotyczące usunięcia, ograniczenia przetwarzania i informacji o odbiorcach, zależnie od roli konkretnego podmiotu.

Pełny przegląd narzędzi cywilnych znajdziesz w przewodniku po naruszeniach dóbr osobistych i wizerunku.

Jak ustala się wysokość zadośćuczynienia?

Nie istnieje taryfikator za jedno zdjęcie, tysiąc wyświetleń albo dzień publikacji. Znaczenie mają intymność materiału, rozpoznawalność, liczba odbiorców, czas dostępności, dalsze kopie, motyw zemsty, zachowanie sprawcy po sprzeciwie oraz skutki psychiczne, rodzinne i zawodowe.

Przy szkodzie majątkowej można żądać jej naprawienia, ale trzeba wykazać wysokość i związek z publikacją. Może chodzić o utracony kontrakt, udokumentowane koszty pomocy, zabezpieczenia kont albo inne rzeczywiste następstwa. W postępowaniu karnym można również złożyć wniosek o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia jako środka kompensacyjnego. Rozbudowane żądania dotyczące przeprosin, zakazu dalszych działań i wielu podmiotów mogą jednak wymagać osobnego procesu cywilnego.

Czy można szybko uzyskać zabezpieczenie sądowe?

Jeżeli materiał nadal jest rozpowszechniany, a wezwanie i zgłoszenia nie zatrzymały naruszenia, można rozważyć wniosek o zabezpieczenie roszczenia cywilnego. Celem zabezpieczenia jest tymczasowe uregulowanie sytuacji na czas procesu, na przykład poprzez zakazanie pozwanemu dalszego publikowania konkretnie wskazanych zdjęć lub nagrań albo nakazanie określonego działania w granicach dopuszczonych przez procedurę.

Nie wystarczy samo powołanie się na bardzo dotkliwą sytuację. Trzeba uprawdopodobnić roszczenie i interes prawny w zabezpieczeniu, czyli wykazać, że brak szybkiej ochrony utrudni osiągnięcie celu postępowania lub narazi pokrzywdzonego na dalszą poważną szkodę. Żądanie powinno być precyzyjne. Ogólny zakaz publikowania „czegokolwiek na mój temat” może być zbyt szeroki.

Wniosek o zabezpieczenie nie gwarantuje natychmiastowego rozstrzygnięcia ani usunięcia wszystkich kopii z internetu. Może jednak być istotnym narzędziem, gdy znany sprawca mimo sprzeciwu nadal prowadzi aktywną publikację albo zapowiada kolejne materiały.

Wezwanie do usunięcia intymnych zdjęć lub nagrań

Wezwanie do usunięcia wizerunku z filmu lub zdjęcia z internetu kierujesz do osoby, która opublikowała materiał albo nadal kontroluje profil, stronę, grupę, chmurę lub plik wykorzystywany do udostępniania. Pismo nie zastępuje zgłoszeń do platformy ani zawiadomienia, ale porządkuje żądania i dokumentuje, że adresat znał brak zgody oraz konsekwencje dalszego działania.

Co powinno obejmować wezwanie?

Nie żądaj gwarancji usunięcia każdej kopii z całego internetu, ponieważ sprawca może nie kontrolować plików zapisanych przez inne osoby. Możesz natomiast domagać się usunięcia wszystkiego, co pozostaje pod jego kontrolą, wskazania miejsc publikacji i współdziałania przy zgłaszaniu kopii.

Jaki termin wyznaczyć?

Aktywne rozpowszechnianie powinno zakończyć się niezwłocznie. Nie ma powodu, aby pozwalać sprawcy przez kolejnych siedem dni utrzymywać działający post z intymnym materiałem. Osobny, krótki termin można wyznaczyć na pisemne potwierdzenie, wskazanie miejsc publikacji lub wykonanie dodatkowych działań.

Nie istnieje jeden ustawowy termin od 3 do 7 dni dla wszystkich wezwań. Przy szantażu, groźbach albo szybkim rozchodzeniu się kopii nie czekaj na upływ terminu przed złożeniem zawiadomienia i zgłoszeń do platform.

Czy w wezwaniu wskazywać karę do 5 lat?

Można rzeczowo wskazać treść i sankcję z art. 191a KK, ale pismo nie powinno opierać się wyłącznie na straszeniu więzieniem. Największą wartość ma dokładne opisanie materiału, zakresu zgody, miejsc publikacji, dowodów i konkretnych żądań.

Nie uzależniaj odstąpienia od zawiadomienia od zapłaty przypadkowo określonej kwoty. Sposób sformułowania propozycji ugodowej wymaga ostrożności, szczególnie gdy druga strona może próbować przedstawić ją jako bezprawną presję. Jak prawidłowo doręczyć dokument, opisuje poradnik jak wysłać wezwanie do zaprzestania.

Czy odpowiadają także osoby, które udostępniły materiał dalej?

Odpowiedzialność nie musi kończyć się na pierwszym publikującym. Osoba, która świadomie przesyła materiał do kolejnej grupy, zamieszcza kopię na własnym profilu albo udostępnia plik szerszemu kręgowi bez zgody osoby przedstawionej, może sama realizować kolejne naruszenie.

Nie należy jednak automatycznie przypisywać odpowiedzialności każdemu odbiorcy. Samo otrzymanie wiadomości wygląda inaczej niż świadome repostowanie, zachęcanie do pobierania albo utrzymywanie publicznego archiwum. Dokumentuj konkretną osobę, konto, adres i czynność.

Administrator grupy lub forum również nie odpowiada automatycznie za każdy materiał zamieszczony przez użytkowników. Znaczenie mają jego rola, wiedza o treści, otrzymane zgłoszenie i reakcja. Właśnie dlatego zgłoszenie powinno dokładnie wskazywać adres oraz wyjaśniać bezprawność publikacji.

Intymny deepfake i fałszywe nagie zdjęcie

Materiał wygenerowany albo przerobiony przez AI może wywołać podobne skutki jak prawdziwe zdjęcie. Osoby z otoczenia mogą uznać go za autentyczny, a próba tłumaczenia, że film jest fałszywy, nie usuwa poniżenia, lęku ani szkody dla reputacji.

Nie należy jednak obiecywać, że każdy pornograficzny deepfake automatycznie wypełnia art. 191a KK. Ocena zależy od identyfikowalności, sposobu stworzenia materiału, znaczenia pojęcia wizerunku i pozostałych okoliczności. Prezes UODO wskazuje, że przetworzenie cudzego wizerunku w celu stworzenia fałszywego nagiego albo pornograficznego materiału stanowi przetwarzanie danych osobowych i może prowadzić do analizy kilku przepisów karnych.

W zależności od faktów mogą mieć znaczenie dobra osobiste, prawo do wizerunku, RODO, stalking, podszywanie się z art. 190a § 2 KK, zmuszanie, zniesławienie albo przepisy dotyczące materiałów z udziałem małoletnich. Przy art. 190a § 2 KK trzeba pamiętać, że aktualne brzmienie wymaga wyrządzenia szkody majątkowej lub osobistej. Nie wolno zakładać dokonania tego przestępstwa wyłącznie dlatego, że ktoś wykorzystał twarz innej osoby.

Platformie i Google zgłoś materiał jako sztucznie wygenerowaną albo zmanipulowaną treść seksualną przedstawiającą rozpoznawalną osobę. Więcej praktycznych wskazówek znajdziesz w artykule o deepfake’u wykorzystującym wizerunek bez zgody.

Czego możesz oczekiwać po zgłoszeniach i wezwaniu?

Pojedynczy post może zostać usunięty szybko, ale przy wielu kopiach proces będzie wymagał kolejnych zgłoszeń. Sprawca może zmienić konto, skrócić film, dodać znak wodny, rozmyć fragment obrazu albo przenieść materiał na inną stronę. Dlatego prowadź jedną tabelę adresów i numerów zgłoszeń, zamiast rozpoczynać każdą interwencję od początku.

Wezwanie może zadziałać wobec osoby, która opublikowała materiał impulsywnie i po otrzymaniu formalnego pisma zaczyna rozumieć konsekwencje. Nie ma jednak podstaw, aby obiecywać, że sama wzmianka o art. 191a KK zawsze zakończy sprawę. Przy zaplanowanym odwecie, żądaniach finansowych lub grupowym rozpowszechnianiu konieczne są działania prowadzone równolegle.

Usunięcie materiału nie cofa wcześniejszego rozpowszechniania. Odpowiedzialność karna oraz roszczenia o przeprosiny, zadośćuczynienie, odszkodowanie i naprawienie skutków mogą pozostać aktualne. Zachowaj potwierdzenia usunięcia, ponieważ pokazują czas reakcji oraz zakres wykonanych czynności.

Jeżeli dochodzi do ugody, opisz konkretne konta, pliki i miejsca publikacji, zakaz ponownego udostępniania, obowiązek współpracy przy usuwaniu kopii, sposób przeprosin, kwotę i konsekwencje naruszenia porozumienia. Ogólne zdanie „nie będę publikować zdjęć” może nie obejmować nagrań, miniatur, linków, deepfake’ów i zmodyfikowanych fragmentów.

Jeżeli publikacji towarzyszą uporczywe wiadomości, telefony i kontaktowanie się z otoczeniem, sprawdź również artykuł o nękaniu wiadomościami przez byłego partnera. Gdy sprawca rozpowszechnia dodatkowo pomówienia albo prywatną korespondencję, może być potrzebne także wezwanie do zaprzestania naruszania dóbr osobistych.

Gotowy wzór pozwala wskazać materiał, miejsca publikacji, brak zgody i konkretne żądania, a następnie udokumentować, że sprawca został wezwany do natychmiastowego zatrzymania dalszego rozpowszechniania.