Była partnerka lub były partner opublikował Twoje intymne zdjęcia lub nagrania bez Twojej zgody? To przestępstwo zagrożone karą do 5 lat pozbawienia wolności. Masz konkretne narzędzia żeby to zatrzymać i żądać usunięcia materiałów – działaj natychmiast.
Były partner opublikował intymne zdjęcia bez zgody – co zrobić
Co mówi polskie prawo o publikacji intymnych zdjęć bez zgody
Publikacja intymnych zdjęć lub nagrań bez zgody osoby na nich przedstawionej jest przestępstwem wprost opisanym w polskim Kodeksie karnym. Art. 191a § 1 KK penalizuje utrwalanie wizerunku nagiej osoby lub osoby w trakcie czynności seksualnej przy użyciu podstępu, groźby bezprawnej lub poprzez przełamanie jej oporu, a także rozpowszechnianie takiego wizerunku bez jej zgody. Zagrożenie karą wynosi od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.
Ważna kwestia praktyczna: przepis obejmuje zarówno sytuację gdy materiał był utrwalony za zgodą, na przykład w ramach intymnej relacji, jak i gdy do nagrania doszło bez wiedzy osoby pokrzywdzonej. Zgoda na utrwalenie zdjęcia lub nagrania w przeszłości nie jest zgodą na jego późniejszą publikację. Były partner który publikuje materiały z okresu związku działa bezprawnie niezależnie od tego, że zdjęcia powstały za Twoją wiedzą.
Poza odpowiedzialnością karną sprawca narusza Twoje dobra osobiste z art. 23 i 24 KC, prawo do wizerunku z art. 81 ustawy o prawie autorskim i przepisy RODO dotyczące przetwarzania danych osobowych w postaci wizerunku. Trzy niezależne podstawy prawne działają jednocześnie i wzajemnie się wzmacniają. Pełny przegląd narzędzi ochrony wizerunku online znajdziesz w przewodniku po naruszeniach dóbr osobistych.
Dlaczego musisz działać natychmiast
Przy tego rodzaju naruszeniu czas jest najważniejszym czynnikiem. Każda godzina gdy materiał jest dostępny online to kolejne osoby które go widzą, pobierają i potencjalnie dalej rozpowszechniają. Nie inaczej jest w przypadku ujawnienia zdjęć z imprezy lub wesela.
Jak wiadomo, treści raz udostępnione w internecie są niemal niemożliwe do całkowitego usunięcia jeśli zostały szeroko pobrane i ponownie opublikowane na wielu platformach. Im szybciej zareagujesz, tym mniejsza skala potencjalnej szkody.
Możliwe usunięcie dowodów przez sprawcę. Po tym jak zorientuje się że podjęłaś działania, może usunąć materiały i wypierać się ich publikacji. Zabezpieczenie dowodów musi być Twoim pierwszym krokiem, jeszcze przed jakimkolwiek kontaktem ze sprawcą.
Co zebrać zanim podejmiesz jakiekolwiek działania
Dokumentuj zanim działasz. Sprawca który dowie się o Twoich krokach może usunąć materiały w ciągu minut.
Skup się zatem, aby zgromadzić:
- Nagranie ekranu z odtwarzanym materiałem lub widocznym zdjęciem, z adresem URL strony lub platformy, nazwą konta które opublikowało materiał i datą nagrania.
- Screenshoty strony lub profilu z widoczną datą, godziną i statystykami wyświetleń jeśli są dostępne publicznie.
- Archiwizację strony przez web.archive.org lub archive.ph z datownikiem.
- Dane konta sprawcy: nazwa użytkownika, URL profilu, wszelkie dostępne dane kontaktowe.
- Listę wszystkich miejsc gdzie materiał się pojawia jeśli został opublikowany w kilku miejscach jednocześnie.
- Wszelką korespondencję ze sprawcą w której groził publikacją lub żądał czegoś w zamian za niepublikowanie materiałów, bo to oddzielne przestępstwo szantażu.
Jak skutecznie dokumentować naruszenia online opisuje poradnik jak udokumentować naruszenie.
Zgłoszenie do platform – jak to zrobić skutecznie i szybko
Każda duża platforma internetowa ma procedurę priorytetowego rozpatrywania zgłoszeń dotyczących materiałów intymnych publikowanych bez zgody. Większość deklaruje rozpatrzenie takich zgłoszeń w ciągu 24 godzin.
- Facebook i Instagram: zgłoś materiał przez opcję „Zgłoś” jako „nagość lub materiały seksualne” i następnie jako „materiały seksualne bez zgody”. Meta ma dedykowany zespół do tego rodzaju zgłoszeń.
- Twitter/X: użyj formularza zgłoszenia naruszeń prawa do prywatności dotyczących materiałów intymnych. Platforma ma specjalną procedurę dla tego rodzaju treści.
- Pornhub i inne platformy dla dorosłych: mają obowiązek posiadania procedur zgłaszania materiałów publikowanych bez zgody wynikający z regulacji UE. Formularz zgłoszenia jest zazwyczaj dostępny przez sekcję pomocy.
- Google: możesz złożyć wniosek o usunięcie materiałów intymnych z wyników wyszukiwania Google przez dedykowany formularz. Google usuwa tego rodzaju treści z indeksu nawet jeśli nie może usunąć ich ze źródłowej strony.
Zgłoszenia do platform nie zastępują wezwania do sprawcy ani zawiadomienia na policji. Wszystkie działania prowadź zatem równolegle.
Wezwanie do sprawcy i zawiadomienie o przestępstwie
Działanie na dwóch torach, równolegle jest tu szczególnie ważne. W razie wątpliwości udostępniamy jeszcze opcję konsultacji z adwokatem.
Zacznijmy jednak od początku. Wezwanie do usunięcia wizerunku z filmu lub zdjęcia z internetu kierujesz bezpośrednio do sprawcy. Pismo powołuje się jednocześnie na art. 191a KK, art. 81 prawa autorskiego, art. 24 KC i przepisy RODO, żąda natychmiastowego usunięcia wszystkich materiałów i zaprzestania ich dalszego rozpowszechniania, wyznacza termin 3-7 dni i informuje o złożeniu zawiadomienia o przestępstwie.
Dla sprawcy który działał impulsywnie lub nie zdawał sobie w pełni sprawy z konsekwencji, formalne pismo od adwokata powołujące się na karę do 5 lat pozbawienia wolności jest zazwyczaj wystarczającym argumentem do natychmiastowego działania.
Równolegle złóż zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 191a KK na policji. Przestępstwo jest ścigane z urzędu, co oznacza że policja prowadzi postępowanie niezależnie od Twojej dalszej aktywności. Nie musisz udowadniać sprawcy winy – to zadanie organów ścigania.
Jeśli sprawca żądał pieniędzy lub innych korzyści grożąc publikacją materiałów, doszło jednocześnie do przestępstwa szantażu z art. 191 KK lub wymuszenia rozbójniczego z art. 282 KK. Zgłoś oba przestępstwa jednocześnie.
Jak prawidłowo wysłać wezwanie wyjaśnia poradnik jak wysłać wezwanie do zaprzestania. Więcej o ochronie wizerunku online przeczytasz w artykule o wezwaniu do usunięcia filmu z wizerunkiem z internetu.
Wezwanie do usunięcia wizerunku z filmu lub zdjęcia z internetu
Najczęstsze pytania o publikację intymnych zdjęć bez zgody
Tak. Przepis penalizuje rozpowszechnianie wizerunku bez zgody osoby na nim przedstawionej, niezależnie od tego kto wykonał zdjęcie i w jaki sposób sprawca wszedł w jego posiadanie. Zgoda na przesłanie zdjęcia konkretnej osobie w kontekście intymnej relacji nie jest zgodą na jego dalsze rozpowszechnianie. Sprawca który otrzymał materiał od Ciebie i następnie opublikował go bez Twojej zgody popełnia przestępstwo tak samo jak ktoś kto zdjęcie zrobił bez Twojej wiedzy.
Działaj wielotorowo. Zgłoś materiał bezpośrednio do platformy lub hostingodawcy przez procedurę notice-and-takedown powołując się na naruszenie prawa do wizerunku i przepisy RODO jeśli platforma działa w UE. Złóż wniosek do Google o usunięcie materiałów intymnych z wyników wyszukiwania. Złóż zawiadomienie na policji – organy ścigania mają narzędzia do ustalania tożsamości osób publikujących materiały na zagranicznych platformach w ramach współpracy międzynarodowej. Nie rezygnuj z działania tylko dlatego że sprawca lub platforma są za granicą.
Natychmiast złóż zawiadomienie na policji o szantażu. Groźba publikacji materiałów intymnych w celu wymuszenia określonego zachowania to przestępstwo szantażu z art. 191 KK lub wymuszenia rozbójniczego z art. 282 KK, zagrożone karą do 5 lub nawet 8 lat pozbawienia wolności. Zachowaj całą korespondencję zawierającą groźby. Nie spełniaj żądań sprawcy, bo nie daje to żadnej gwarancji że materiały nie zostaną opublikowane, a jednocześnie może być interpretowane jako zachęta do dalszego szantażu.
Tak. Na gruncie cywilnym możesz dochodzić zadośćuczynienia za krzywdę niemajątkową wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, w tym stresu, poczucia wstydu, naruszenia godności i prywatności. Przy wykazanych szkodach majątkowych, na przykład utrata pracy lub kontraktów zawodowych w wyniku publikacji, możesz dochodzić też odszkodowania. Na gruncie karnym sąd może orzec obowiązek naprawienia szkody jako środek karny towarzyszący wyrokowi skazującemu. Skala zadośćuczynienia w sprawach tego rodzaju bywa znacząca ze względu na wyjątkową dotkliwość naruszenia.
Złóż wniosek o usunięcie materiałów intymnych z indeksu Google przez dedykowany formularz dostępny na stronie Google. Google ma specjalną procedurę dla tego rodzaju treści i usuwa je z wyników wyszukiwania nawet jeśli źródłowa strona nadal istnieje. Możesz też złożyć wniosek o usunięcie konkretnych URL z pamięci podręcznej przez narzędzie Google Search Console jeśli masz dostęp do domeny. Przy szerokim zasięgu naruszenia warto też rozważyć skorzystanie z profesjonalnych usług zarządzania reputacją online które specjalizują się w usuwaniu tego rodzaju treści.
Tak. Art. 191a § 1 KK penalizuje „rozpowszechnianie” wizerunku bez zgody, co obejmuje każde jego udostępnienie dalej niezależnie od tego czy dana osoba jest pierwotnym sprawcą czy kolejnym ogniwem łańcucha udostępnień. Osoby które świadomie dalej udostępniały materiał wiedząc lub mogąc się domyślać że pochodzi z naruszenia zgody, mogą ponosić odpowiedzialność karną. W praktyce postępowanie koncentruje się na pierwotnym sprawcy, ale przy szczególnie dotkliwych przypadkach możliwe jest objęcie postępowaniem kolejnych osób.
