Ktoś wrzucił Twoje zdjęcie z wesela, urodzin lub innej prywatnej imprezy do internetu bez Twojej zgody i nie chce go usunąć mimo próśb? Masz prawo żądać usunięcia tego zdjęcia. Zgoda na udział w imprezie nie jest zgodą na publikację Twojego wizerunku w sieci.
Zdjęcie z wesela lub imprezy wrzucone do Internetu bez zgody – co zrobić
Czy zdjęcie z prywatnej imprezy może być publikowane bez zgody?
Co do zasady nie. Art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych stanowi że rozpowszechnianie wizerunku wymaga zgody osoby na nim przedstawionej. Przepis nie rozróżnia między zdjęciem z sesji fotograficznej a zdjęciem zrobionym telefonem na weselu. Obejmuje każdą formę wizerunku utrwaloną i opublikowaną bez zgody osoby przedstawionej.
Wyjątki są wąskie i często błędnie rozumiane. Zgody nie wymaga się jedynie przy osobach powszechnie znanych fotografowanych przy wykonywaniu funkcji publicznych oraz przy osobach stanowiących przypadkowy element większej całości, na przykład tłum w tle zdjęcia z ulicy. Żaden z tych wyjątków nie ma zastosowania do zdjęcia z prywatnego przyjęcia na którym jesteś jednym z głównych lub rozpoznawalnych uczestników.
Fakt że zdjęcie zostało zrobione w miejscu prywatnym, przez osobę którą znasz i przy której nie sprzeciwiałeś się fotografowaniu, nie oznacza że wyraziłeś zgodę na jego publiczną dystrybucję. Zgodę na fotografowanie i zgodę na publikację to dwa odrębne akty. Można fotografować bez zgody na publikację i odwrotnie.
Kiedy brak zgody na publikację zdjęcia jest szczególnie dotkliwy
Nie każde nieautoryzowane zdjęcie z imprezy jest tak samo problematyczne. Są jednak sytuacje gdy brak zgody na publikację wyrządza realną szkodę i uzasadnia formalne działanie.
Zdjęcie kompromitujące lub pokazujące Cię w niekorzystnym świetle, na przykład w momencie nieuwagi, w nieodpowiednim towarzystwie lub w sytuacji którą wolałbyś zachować dla siebie. Zdjęcie opublikowane przez osobę z którą jesteś w konflikcie i które służy celowi ingerencji w Twoje życie prywatne lub zawodowe. Zdjęcie udostępnione w kontekście który zmienia jego znaczenie, na przykład dodane do posta zawierającego nieprawdziwe informacje o Tobie. Zdjęcie które trafia do pracodawcy, kontrahentów lub innych osób w sposób który może Ci zaszkodzić zawodowo. Zdjęcie z imprezy opublikowane bez Twojej wiedzy gdy masz konkretne powody żeby nie chcieć ujawniać swojej obecności w danym miejscu lub towarzystwie.
Pełny przegląd narzędzi ochrony wizerunku online znajdziesz w przewodniku po naruszeniach dóbr osobistych.
RODO jako dodatkowa podstawa żądania usunięcia
Poza prawem autorskim masz do dyspozycji drugą, niezależną podstawę prawną. Twój wizerunek utrwalony na zdjęciu stanowi daną osobową w rozumieniu art. 4 pkt 1 RODO. Publikacja zdjęcia bez podstawy prawnej narusza art. 6 RODO dotyczący legalności przetwarzania danych osobowych.
Na podstawie art. 17 RODO, czyli prawa do bycia zapomnianym, możesz żądać usunięcia zdjęcia niezależnie od ścieżki cywilnej opartej na prawie autorskim. Osoba która opublikowała zdjęcie jest administratorem Twoich danych osobowych i podlega obowiązkom wynikającym z RODO, nawet jeśli robi to jako osoba prywatna a nie firma.
Dwie niezależne podstawy prawne działające jednocześnie wzmacniają Twoją pozycję zarówno wobec osoby która opublikowała zdjęcie, jak i wobec platformy na której się ono znajduje. Więcej o RODO jako narzędziu ochrony wizerunku przeczytasz w artykule o ujawnieniu danych osobowych i odzyskaniu kontroli nad prywatnością.
Kiedy prośba nie wystarczy i trzeba działać formalnie
Większość spraw tego rodzaju zaczyna się od nieformalnej prośby. Piszesz do osoby która opublikowała zdjęcie, prosisz o usunięcie i liczysz na dobrą wolę. Czasem to wystarczy. Kiedy nie wystarczy?
Osoba ignoruje Twoje prośby lub wprost odmawia usunięcia. Osoba twierdzi że ma prawo publikować zdjęcia z imprezy bo „było publiczne” lub bo „sama tam byłaś”. Zdjęcie jest udostępniane dalej przez inne osoby mimo próśb. Osoba celowo utrzymuje zdjęcie online żeby Ci zaszkodzić. W każdej z tych sytuacji nieformalna prośba nie zadziała i potrzebujesz narzędzia formalnego.
Co zebrać przed wysłaniem wezwania
Dokumentacja przy naruszeniach prawa do wizerunku jest konieczna zanim wyślesz jakiekolwiek pismo, bo po jego otrzymaniu osoba może usunąć zdjęcie i twierdzić że żadnego naruszenia nie było.
Zbieraj:
- Screenshoty strony lub profilu z widocznym zdjęciem, adresem URL, nazwą konta które je opublikowało i datą.
- Archiwizację przez web.archive.org lub archive.ph z datownikiem.
- Dowód że to Ty jesteś osobą na zdjęciu, wystarczy inne zdjęcie z tego samego wydarzenia lub z tego samego okresu.
- Korespondencję z osobą która opublikowała zdjęcie, w której prosiłeś o usunięcie i spotkałeś się z odmową lub ignorowaniem. To dowód że próbowałeś rozwiązać sprawę polubownie.
- Dane osoby która opublikowała zdjęcie: imię, nazwisko, URL profilu.
Jak skutecznie dokumentować naruszenia wizerunku online opisuje poradnik jak udokumentować naruszenie.
Wezwanie do usunięcia zdjęcia i zgłoszenie do platformy
Wezwanie do usunięcia wizerunku z zdjęcia lub filmu z internetu kierujesz bezpośrednio do osoby która opublikowała zdjęcie. Pismo powołuje się na art. 81 prawa autorskiego i art. 17 RODO, opisuje konkretne zdjęcie z URL gdzie się znajduje, żąda jego usunięcia w terminie 7 dni i informuje o konsekwencjach w razie braku reakcji.
Dla większości osób formalne pismo od adwokata jest wystarczającym argumentem. Nikt nie chce angażować się w postępowanie sądowe o zdjęcie z imprezy. Efekt odstraszający wezwania działa tu szczególnie skutecznie.
Równolegle możesz zgłosić zdjęcie bezpośrednio do platformy. Facebook, Instagram i inne serwisy mają procedury zgłaszania naruszeń prawa do wizerunku. Zgłoszenie do platformy jest często szybszą ścieżką do faktycznego usunięcia zdjęcia niż czekanie na reakcję osoby która je opublikowała.
Jak prawidłowo wysłać wezwanie listem poleconym wyjaśnia poradnik jak wysłać wezwanie do zaprzestania. Więcej o ochronie wizerunku w różnych kontekstach przeczytasz w artykule o wezwaniu do usunięcia wizerunku bez zgody.
Wezwanie do usunięcia wizerunku z zdjęcia lub filmu z internetu
Najczęstsze pytania o zdjęcia z imprezy opublikowane bez zgody
Tak. Wiedza o tym że ktoś fotografuje nie jest równoznaczna ze zgodą na publikację zdjęć. Zgoda na fotografowanie i zgoda na rozpowszechnianie wizerunku to dwa odrębne akty prawne. Art. 81 prawa autorskiego wymaga zgody na rozpowszechnianie, a nie tylko na utrwalenie. Jeśli nie wyraziłaś wyraźnej zgody na publikację konkretnego zdjęcia w internecie, możesz żądać jego usunięcia niezależnie od tego że byłaś obecna na imprezie i byłaś świadoma fotografowania.
Nie. Wyjątek dotyczący miejsc publicznie dostępnych z art. 81 ust. 2 prawa autorskiego dotyczy sytuacji gdy fotografowana osoba stanowi przypadkowy element większej całości, na przykład tłum na ulicy lub plaży. Zdjęcie z prywatnej imprezy na którym jesteś rozpoznawalnym uczestnikiem nie spełnia tego warunku nawet jeśli impreza odbywała się w miejscu publicznie dostępnym jak restauracja czy ogród. Jesteś na zdjęciu jako konkretna, identyfikowalna osoba, a nie jako element tła.
Tak. Fakt że jesteś gościem na czyjejś imprezie i że gospodarz zrobił zdjęcie nie daje mu automatycznie prawa do publikacji Twojego wizerunku. Twoje prawo do wizerunku z art. 81 prawa autorskiego przysługuje Ci niezależnie od relacji z fotografującym. Gospodarz imprezy który chce opublikować zdjęcia zbiorowe powinien uzyskać zgodę wszystkich rozpoznawalnych uczestników lub zadbać o to żeby zdjęcia nie pokazywały w sposób wyraźny osób które zgody nie wyraziły.
Tak. Roszczenia z tytułu naruszenia prawa do wizerunku i dóbr osobistych przedawniają się po 3 latach od dnia gdy dowiedziałaś się o naruszeniu i osobie sprawcy, zgodnie z art. 442¹ KC w związku z art. 24 KC. Jeśli odkryłaś zdjęcie rok po jego publikacji, termin przedawnienia biegnie od momentu odkrycia, nie od daty publikacji. Działaj jednak jak najszybciej, bo dowody mogą znikać a sprawca może twierdzić że zdjęcie już zostało usunięte.
Tak, jeśli możesz wykazać szkodę i jej związek z publikacją zdjęcia. Utrata klientów lub kontraktów, problemy z pracodawcą lub inne wymierne konsekwencje zawodowe wynikające z publikacji zdjęcia mogą być podstawą roszczenia odszkodowawczego. Odszkodowanie należy się nie tylko za użycie zdjęć w reklamie. Krzywda niemajątkowa, czyli stres i naruszenie poczucia prywatności, jest podstawą żądania zadośćuczynienia nawet bez wykazywania szkody majątkowej. Im bardziej dotkliwe skutki publikacji i im lepiej udokumentowane, tym wyższe możliwe roszczenie.
Działaj wielotorowo. Wezwanie kierujesz do osoby która opublikowała zdjęcie jako pierwsza, bo ona jest pierwotnym sprawcą naruszenia. Do pozostałych osób które udostępniły zdjęcie dalej możesz wysłać krótkie wezwanie do usunięcia lub zgłosić ich posty bezpośrednio do platformy. Przy szerokim zasięgu naruszenia warto rozważyć konsultację prawną w celu oceny skali szkody i optymalnej strategii działania.
