Konkurencja skopiowała logo lub grafikę firmową, co zrobić

Najpierw ustal, co dokładnie zostało skopiowane

Ogólne stwierdzenie, że konkurent „skopiował branding”, może obejmować zupełnie różne sytuacje. Czasami przejęto dokładny plik graficzny. W innym przypadku odtworzono kompozycję, lecz zmieniono tekst i kolory. Może również dojść do wykorzystania samego logo jako oznaczenia produktów, skopiowania projektu opakowania albo stworzenia podobnej identyfikacji, która nie powiela jednego konkretnego utworu, ale wywołuje pomyłkę co do pochodzenia usług. Każdy z tych przypadków wymaga innej analizy. Prawo autorskie chroni twórczy sposób wyrażenia, prawo znaków towarowych chroni oznaczenie w granicach udzielonego prawa, a ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji koncentruje się między innymi na sposobie działania na rynku i ryzyku wprowadzenia klientów w błąd.

Niniejszy artykuł dotyczy przede wszystkim skopiowania grafiki firmowej albo logo przez konkurenta. Jeżeli ktoś jedynie posługuje się Twoją nazwą albo znakiem, ale nie przejął projektu graficznego, pomocny będzie odrębny poradnik ktoś używa mojego logo lub nazwy firmy bez zgody. Gdy kopiowany jest cały produkt, przejdź także do artykułu o kopiowaniu produktu i nazwy przez konkurencję.

Kiedy grafika jest chronionym utworem

Art. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych chroni przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci. Utworem może być ilustracja, logo, infografika, baner reklamowy, projekt etykiety, element kampanii, oryginalna kompozycja posta albo szata graficzna strony internetowej.

Nie każda grafika automatycznie spełnia te przesłanki. Sam fakt użycia profesjonalnego programu, zapłaty za projekt albo poświęcenia wielu godzin nie przesądza o twórczym charakterze rezultatu. Ochrona zależy od tego, czy ostateczny wygląd odzwierciedla swobodne i indywidualne wybory człowieka. Mogą one dotyczyć kompozycji, formy znaków, proporcji, prowadzenia linii, relacji pomiędzy elementami, kolorystyki, typografii, rytmu, kontrastu i sposobu przedstawienia informacji.

Najwięcej wątpliwości pojawia się przy bardzo prostych projektach. Sam napis wykonany popularnym krojem, zwykłe koło, strzałka, jednobarwne tło albo typowy układ dwóch kolumn mogą nie osiągać poziomu twórczości. Nie oznacza to jednak, że prosty projekt zawsze pozostaje bez ochrony. Minimalistyczne logo może zawierać charakterystyczne proporcje, nietypowe zestawienie znaków i indywidualną kompozycję. Ocena dotyczy konkretnego rezultatu, a nie liczby użytych elementów.

Prawo autorskie powstaje bez rejestracji. Nie trzeba umieszczać symbolu ©, znaku wodnego ani informacji o zakazie kopiowania. Brak takich oznaczeń nie jest zgodą na wykorzystanie materiału. Rejestracja może jednak tworzyć dodatkową podstawę ochrony, na przykład jako znak towarowy albo wzór przemysłowy.

Jeżeli przedmiotem naruszenia jest fotografia, zobacz poradnik o nieautoryzowanym użyciu zdjęcia. Przy fotografiach inaczej może wyglądać wykazywanie procesu twórczego, autorstwa i wartości licencji.

Logo może być chronione na kilku podstawach jednocześnie

Logo o indywidualnej formie może korzystać z prawa autorskiego. Jeżeli zostało zarejestrowane, może być jednocześnie chronione jako krajowy znak towarowy, unijny znak towarowy albo znak objęty ochroną międzynarodową. Możliwe jest również zastosowanie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, jeżeli konkurent używa oznaczenia w sposób wprowadzający klientów w błąd.

Każda z tych podstaw ma inną funkcję. Prawo autorskie chroni konkretny twórczy projekt. Ochrona znaku towarowego koncentruje się na używaniu oznaczenia w obrocie gospodarczym w związku z określonymi towarami lub usługami. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji może natomiast znaleźć zastosowanie również wtedy, gdy logo nie zostało zarejestrowane, ale było wcześniej zgodnie z prawem używane jako charakterystyczne oznaczenie przedsiębiorstwa albo oferty.

Zarejestrowany znak towarowy

Przed wysłaniem pisma sprawdź numer prawa, właściciela, datę pierwszeństwa, terytorium oraz wykaz towarów i usług. Nie wystarczy informacja, że logo „jest zastrzeżone”. Znaczenie ma to, gdzie obowiązuje ochrona i w jakiej działalności konkurent używa podobnego oznaczenia.

Przy identycznym oznaczeniu używanym dla identycznych towarów sytuacja jest zwykle prostsza. Przy znaku podobnym analizuje się możliwość wprowadzenia odbiorców w błąd, w tym ryzyko skojarzenia obu oznaczeń. W przypadku znaku renomowanego ochrona może sięgać dalej, jeżeli cudze używanie bez uzasadnionej przyczyny przynosi nienależną korzyść albo szkodzi odróżniającemu charakterowi lub renomie znaku.

Logo niezarejestrowane

Brak rejestracji nie oznacza automatycznie braku ochrony. Jeżeli logo jest utworem, prawa autorskie powstają z chwilą jego ustalenia. Jeżeli od dłuższego czasu oznacza przedsiębiorstwo albo ofertę, znaczenie mogą mieć przepisy o nieuczciwej konkurencji. Trzeba wtedy wykazać wcześniejsze używanie, rozpoznawalność i możliwość wprowadzenia klientów w błąd.

Kto posiada prawa do projektu wykonanego przez grafika

Zapłata za projekt i otrzymanie plików nie oznaczają automatycznie nabycia autorskich praw majątkowych. Zamawiający może otrzymać prawo korzystania z grafiki w określonym celu, nie uzyskując jednocześnie prawa do jej przenoszenia, modyfikowania, sublicencjonowania albo dochodzenia wszystkich roszczeń od konkurenta.

Art. 53 prawa autorskiego wymaga pisemnej formy umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych pod rygorem nieważności. Dokument powinien wyraźnie przewidywać przeniesienie praw i wskazywać pola eksploatacji. Ogólny zapis, że projekt „staje się własnością klienta”, może nie rozstrzygać wszystkich zagadnień.

Jeżeli umowa nie zawiera wyraźnego postanowienia o przeniesieniu praw, art. 65 prawa autorskiego nakazuje przyjąć, że twórca udzielił licencji. Zakres licencji trzeba ustalać na podstawie umowy, celu współpracy, korespondencji oraz sposobu wykorzystania przewidywanego przez strony.

Twórca zachowuje autorskie prawa osobiste, między innymi prawo do autorstwa, oznaczania utworu oraz ochrony jego integralności. Nie można ich sprzedać ani skutecznie się ich zrzec. Oznacza to, że klient posiadający prawa majątkowe może dochodzić zaprzestania korzystania i zapłaty, a projektant może niezależnie reagować na przypisanie autorstwa konkurentowi albo zniekształcenie projektu.

Jeżeli problem dotyczy projektu wykonanego dla byłego klienta, zobacz także artykuł projekt graficzny i identyfikacja wizualna skopiowane przez klienta.

Elementy stockowe, szablony i platformy projektowe

Projekt może zawierać ikony, zdjęcia, fonty, makiety, szablony albo inne elementy pochodzące z zewnętrznych bibliotek. W takiej sytuacji nie zakładaj, że posiadasz wyłączne prawa do każdego składnika. Ta sama ikona albo fotografia może być legalnie udostępniana tysiącom użytkowników.

Ochronie może podlegać Twój własny twórczy wkład oraz oryginalna kompozycja złożona z legalnie wykorzystanych materiałów. Nie musi natomiast podlegać sam powszechnie dostępny element. Jeżeli konkurent użył tej samej ikony stockowej, ale stworzył niezależny projekt, nie oznacza to automatycznie naruszenia.

Przed wystąpieniem z roszczeniami sprawdź:

• źródło każdego istotnego elementu,
• regulamin i licencję obowiązujące w dniu pobrania,
• rodzaj wykupionego planu,
• zakres zastosowania komercyjnego,
• ograniczenia dotyczące użycia w logo i znakach towarowych,
• prawo do modyfikowania i dalszej dystrybucji,
• zakaz odsprzedaży niezmienionego zasobu,
• to, czy element pozostaje dostępny dla innych użytkowników.

Kopia, inspiracja czy niezależnie podobny projekt

Prawo autorskie nie chroni pomysłu na logo, stylu jako takiego, modnej palety kolorów ani ogólnej koncepcji „minimalistycznej marki premium”. Chroni konkretny sposób wyrażenia. Dlatego samo podobieństwo nie przesądza jeszcze o naruszeniu. Trzeba ustalić, czy konkurent przejął twórcze elementy projektu albo stworzył własny rezultat, korzystając jedynie z podobnego trendu.

Przy porównaniu nie ograniczaj się do wyszukiwania drobnych różnic. Naruszyciel może zmienić kolory, odbić grafikę, przesunąć elementy lub zastąpić tekst, zachowując jednak zasadniczą kompozycję. Z drugiej strony dwa projekty mogą wyglądać podobnie, ponieważ oba korzystają z prostego koła, popularnego fontu i kolorów typowych dla branży.

Co porównywać

• całościową kompozycję,
• proporcje i rozmieszczenie elementów,
• charakterystyczny układ linii i figur,
• indywidualne liternictwo,
• nietypowe połączenie kolorów i kontrastów,
• szczegóły niewynikające z funkcji projektu,
• powtarzające się niestandardowe błędy lub niedoskonałości,
• kolejność warstw i sposób wykonania,
• zmiany dokonane przez konkurenta względem oryginału.

W procesie druga strona może wykazywać niezależne stworzenie projektu, wcześniejsze szkice, zakup elementu z biblioteki albo brak twórczego charakteru przejętych składników. Dlatego oprócz podobieństwa ważne są dostęp do oryginału, chronologia i dokumentacja procesu twórczego.

Jak udowodnić naruszenie i własne prawa

Zrzut ekranu cudzej strony pokazuje sposób wykorzystania grafiki, ale nie odpowiada jeszcze na pytanie, kto stworzył oryginał i komu przysługują prawa. Dokumentacja powinna więc obejmować dwa równoległe obszary. Pierwszy dotyczy zachowania konkurenta: miejsc publikacji, czasu, skali, reklam i produktów. Drugi dotyczy Twojego tytułu prawnego: procesu powstawania projektu, umów, plików źródłowych, licencji oraz wcześniejszego używania oznaczenia. Dopiero połączenie obu części pozwala zbudować kompletne roszczenie. Nie ograniczaj się do przesłania jednego pliku JPG i faktury. Faktura może potwierdzać współpracę, lecz nie zawsze pokazuje przeniesienie praw, pola eksploatacji ani autora projektu.

Dowody wykorzystania przez konkurenta

• pełne zrzuty strony z widocznym adresem URL,
• nagranie ekranu pokazujące przejście od profilu lub strony głównej do grafiki,
• bezpośrednie linki do każdej publikacji,
• posty, relacje, reklamy i materiały sponsorowane,
• karty produktów i oferty na marketplace’ach,
• newslettery i wiadomości handlowe,
• zdjęcia materiałów drukowanych i opakowań,
• dane podmiotu publikującego i reklamodawcy,
• informacje o okresie, zasięgu i terytorium używania.

Dowody powstania oryginału

• pliki źródłowe z warstwami,
• szkice i wcześniejsze wersje,
• historia edycji albo kontroli wersji,
• datowane eksporty,
• korespondencja dotycząca koncepcji i poprawek,
• brief oraz materiały przekazane grafikowi,
• wcześniejsze publikacje i kampanie,
• umowy z twórcą, pracownikiem lub agencją,
• dokumenty rejestracyjne znaku albo wzoru,
• licencje na wykorzystane zasoby zewnętrzne.

Porównanie projektów

Metadane mogą wspierać autorstwo i chronologię, ale można je zmienić albo usunąć. Nie powinny być jedynym dowodem. Przy dużej kampanii, szybko znikającej reklamie lub wysokim roszczeniu warto rozważyć protokół notarialny z oględzin strony.

Szczegółowe zasady opisuje poradnik jak udokumentować naruszenie.

Jak dobrać roszczenia do rodzaju ochrony

Nie każde naruszenie uzasadnia identyczny zestaw żądań. Jeżeli konkurent skopiował niezarejestrowaną ilustrację, zasadnicze znaczenie może mieć prawo autorskie. Gdy używa zarejestrowanego logo jako oznaczenia własnych usług, silniejsza może być równoległa podstawa ze znaku towarowego. Przy bardzo prostym oznaczeniu, które nie jest utworem, ochrona może wynikać przede wszystkim z wcześniejszego używania i ryzyka pomyłki klientów.

Żądania można łączyć, ale nie należy ich dublować bez wyjaśnienia. Ta sama szkoda nie powinna być naprawiana kilka razy pod różnymi nazwami. W piśmie wskaż, która podstawa uzasadnia określone żądanie i jak została obliczona kwota.

Co powinno zawierać wezwanie do konkurenta

Wezwanie powinno rozpocząć się od identyfikacji uprawnionego i projektu, a nie od rozbudowanego opisu oburzenia. Adresat musi wiedzieć, która grafika jest przedmiotem sprawy, gdzie wykorzystuje ją bez zgody i z czego wynika prawo nadawcy do występowania z roszczeniami.

W piśmie uwzględnij:

1. dane uprawnionego oraz prawidłowe dane adresata,
2. oryginalny projekt i sposób jego identyfikacji,
3. datę powstania albo pierwszego użycia,
4. informację, czy występujesz jako twórca, nabywca praw, pracodawca, licencjobiorca albo właściciel znaku,
5. umowę lub inną podstawę nabycia praw, jeżeli nie jesteś twórcą,
6. każdy znany adres strony, konta, reklamy, produktu i materiału,
7. porównanie przejętych elementów,
8. brak licencji albo sposób przekroczenia jej warunków,
9. żądanie natychmiastowego wstrzymania aktywnych reklam,
10. żądanie usunięcia grafiki ze wszystkich kanałów kontrolowanych przez adresata,
11. żądanie zaprzestania dalszego powielania, modyfikowania i przekazywania projektu,
12. żądanie informacji o okresie, kanałach, nakładzie i zasięgu wykorzystania,
13. roszczenia dotyczące autorstwa i integralności,
14. podstawę i sposób obliczenia żądania pieniężnego,
15. terminy wykonania poszczególnych obowiązków,
16. żądanie pisemnego potwierdzenia wykonania.

Rozdziel terminy

Wyłączenie aktywnej reklamy i usunięcie pliku z profilu może nastąpić szybko. Ustalenie czasu trwania kampanii, liczby wydrukowanych opakowań albo wielkości sprzedaży wymaga zwykle kilku dodatkowych dni. Nie stosuj automatycznie jednego terminu do wszystkich żądań.

Nie zakładaj, że samo dodanie nazwiska autora rozwiąże sprawę. Oznaczenie twórcy może usunąć część naruszenia prawa osobistego, ale nie tworzy licencji na dalsze używanie grafiki w reklamie konkurenta.

Po podpisaniu zachowaj identyczną kopię dokumentu oraz dowód doręczenia. Praktyczne sposoby opisuje poradnik jak wysłać wezwanie do zaprzestania.

Zgłoszenie do platformy, marketplace’u i hostingu

Wezwanie do konkurenta nie wyklucza równoległego zgłoszenia materiału do platformy, marketplace’u, operatora reklamowego albo dostawcy hostingu. Ma to szczególne znaczenie przy aktywnej kampanii, szybko znikających relacjach i ofertach sprzedażowych.

Art. 16 Aktu o usługach cyfrowych, czyli DSA, przewiduje mechanizmy zgłaszania informacji uznawanych za nielegalne. Zgłoszenie powinno pozwolić zidentyfikować materiał i wyjaśniać podstawę bezprawności. Nie ograniczaj go do zdania „to jest moje logo”. Moderator nie zna umowy z grafikiem i nie wie, czy konkurent posiada licencję.

W zgłoszeniu podaj:

• bezpośrednie adresy każdej treści,
• oryginalny projekt i miejsce jego wcześniejszej publikacji,
• informację o twórcy i właścicielu praw,
• krótkie wyjaśnienie podstawy nabycia praw,
• porównanie materiałów,
• informację o braku zgody,
• numer prawa ochronnego na znak, jeżeli ma zastosowanie,
• dane kontaktowe i wymagane oświadczenia.

Zachowaj potwierdzenie, numer sprawy i decyzję. Platforma może ograniczyć ofertę albo reklamę, ale nie zasądzi odszkodowania i nie rozliczy wcześniejszej kampanii. Usunięcie materiału z platformy nie oznacza również, że konkurent usunął go ze swojego serwera, druku albo produktów pozostających w sprzedaży.

Tekst DSA można sprawdzić w bazie EUR-Lex.

Jak obliczyć żądanie finansowe

Art. 79 prawa autorskiego pozwala żądać między innymi naprawienia szkody na zasadach ogólnych albo przez zapłatę dwukrotności stosownego wynagrodzenia, które byłoby należne za zgodę na określony sposób korzystania. Część przepisu dotycząca trzykrotności utraciła moc i nie powinna pojawiać się w wezwaniu.

Dwukrotność nie oznacza automatycznie dwukrotności ceny wykonania logo. Wynagrodzenie za stworzenie projektu może obejmować analizę marki, spotkania, szkice, poprawki, przygotowanie księgi znaku i plików technicznych. Wynagrodzenie licencyjne dotyczy natomiast określonego sposobu korzystania: kanałów, czasu, terytorium, wyłączności, nakładu i możliwości modyfikacji.

Najlepszym punktem odniesienia są wcześniejsze umowy, faktury i oferty dotyczące porównywalnych licencji. Jeżeli projekt nigdy nie był licencjonowany, trzeba ustalić wartość hipotetycznej zgody na podstawie charakteru materiału, sposobu wykorzystania i porównywalnych stawek. W procesie może być potrzebna opinia biegłego.

Szkoda na zasadach ogólnych

Możesz dochodzić rzeczywistej straty i utraconych korzyści, jeżeli wykażesz ich wysokość oraz związek z naruszeniem. Sam fakt, że konkurent uzyskał sprzedaż, nie oznacza automatycznie, że cały jego przychód stanowi Twoją szkodę.

Wydanie korzyści

Art. 79 przewiduje również wydanie korzyści uzyskanych dzięki naruszeniu. Jest to odrębne roszczenie. Nie należy sumować go mechanicznie z każdym możliwym wariantem odszkodowania bez analizy, czy nie prowadzi to do wielokrotnego rozliczenia tego samego efektu.

Naruszenie autorstwa i integralności

Jeżeli konkurent przypisał sobie autorstwo, usunął podpis albo zniekształcił projekt, twórca może korzystać z roszczeń dotyczących autorskich praw osobistych. Możliwe jest żądanie zaniechania, usunięcia skutków i odpowiedniego oświadczenia, a przy zawinionym naruszeniu również roszczenie pieniężne przewidziane w ustawie.

Roszczenia dotyczące znaku towarowego

Jeżeli logo zostało zarejestrowane jako znak towarowy, art. 296 Prawa własności przemysłowej przewiduje odrębne roszczenia. Uprawniony może żądać zaniechania naruszania i wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, a przy zawinionym naruszeniu także naprawienia szkody.

Szkoda może zostać naprawiona na zasadach ogólnych albo przez zapłatę sumy odpowiadającej opłacie licencyjnej lub innemu stosownemu wynagrodzeniu za korzystanie ze znaku. Nie stosuje się tu automatycznie dwukrotności właściwej dla art. 79 prawa autorskiego.

W piśmie dotyczącym znaku wskaż:

• numer prawa ochronnego,
• uprawnionego,
• datę pierwszeństwa,
• terytorium ochrony,
• postać znaku,
• towary i usługi objęte rejestracją,
• sposób używania oznaczenia przez konkurenta,
• podobieństwo towarów, usług i oznaczeń,
• ryzyko wprowadzenia klientów w błąd, jeżeli ma zastosowanie.

Jeżeli konkurent używa jedynie podobnego koloru albo popularnego motywu, samo posiadanie zarejestrowanego logo nie daje monopolu na cały styl branży. Ocena powinna obejmować oznaczenia jako całość oraz sposób ich użycia w obrocie.

Aktualny tekst Prawa własności przemysłowej można sprawdzić w bazie ELI.

Kiedy kopiowanie jest czynem nieuczciwej konkurencji

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji może mieć znaczenie również wtedy, gdy ochrona autorska jest niepewna albo znak nie został zarejestrowany. Nie oznacza to jednak, że każde podobieństwo pomiędzy firmami automatycznie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji.

Art. 3 ustawy zawiera klauzulę ogólną dotyczącą działania sprzecznego z prawem albo dobrymi obyczajami, które zagraża lub narusza interes przedsiębiorcy lub klienta. Przepisy szczególne obejmują między innymi:

• wprowadzające w błąd oznaczenie przedsiębiorstwa,
• wprowadzające w błąd oznaczenie towarów lub usług,
• naśladowanie zewnętrznej postaci gotowego produktu, jeżeli może powodować pomyłkę,
• reklamę wprowadzającą w błąd,
• rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o przedsiębiorcy.

Przy skopiowanym logo istotne może być wcześniejsze używanie oznaczenia, jego charakterystyczność i sposób, w jaki konkurent przedstawia własną firmę. Przy opakowaniu trzeba ocenić, czy podobieństwo może wprowadzać klientów w błąd co do producenta albo produktu. Samo naśladowanie cech funkcjonalnych nie jest zakazane, a ochrona nie powinna prowadzić do bezterminowego monopolu na każde rozwiązanie używane w branży.

Art. 18 ustawy pozwala żądać między innymi zaniechania, usunięcia skutków, odpowiedniego oświadczenia, naprawienia szkody na zasadach ogólnych oraz wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści.

Aktualny tekst ustawy znajduje się w bazie ELI.

Pozew i zabezpieczenie roszczenia

Wezwanie nie jest ustawowym warunkiem wniesienia pozwu. Zwykle warto je wysłać po zabezpieczeniu dowodów, ponieważ pozwala poznać stanowisko drugiej strony i może doprowadzić do szybkiego zakończenia naruszenia. Przy aktywnej kampanii, premierze produktu albo dużym nakładzie opakowań czas może jednak wymagać równoległego działania.

Sprawy o ochronę praw autorskich, praw własności przemysłowej oraz zwalczanie nieuczciwej konkurencji są rozpoznawane w postępowaniu dotyczącym własności intelektualnej, co do zasady przez sądy okręgowe. Procedura przewiduje szczególne narzędzia, między innymi zabezpieczenie dowodów i żądanie informacji potrzebnych do określenia źródła oraz zakresu naruszenia.

Zabezpieczenie roszczenia

W odpowiedniej sytuacji można żądać tymczasowego zakazania korzystania z projektu na czas procesu, wycofania reklamy albo podjęcia innych środków potrzebnych do ochrony. Wniosek powinien być proporcjonalny. Nie należy żądać zablokowania całej działalności konkurenta, jeżeli wystarczające jest wyłączenie jednej kampanii albo usunięcie określonego oznaczenia.

Zabezpieczenie dowodów i informacje o skali

Jeżeli dane o nakładzie, dystrybucji, kampanii albo dostawcach znajdują się wyłącznie u naruszyciela lub pośrednika, procedura własności intelektualnej może umożliwić uzyskanie informacji potrzebnych do ustalenia zakresu naruszenia. Wniosek nie zastępuje jednak zwykłego gromadzenia publicznie dostępnego materiału.

Porównanie dostępnych dróg znajduje się w artykule wezwanie do zaprzestania a pozew sądowy.

Kiedy wchodzi w grę odpowiedzialność karna

Nie każde cywilne naruszenie praw autorskich jest automatycznie przestępstwem. Droga karna wymaga spełnienia znamion konkretnego czynu i nie powinna służyć wyłącznie jako środek nacisku w negocjacjach o zapłatę.

Art. 116 prawa autorskiego obejmuje rozpowszechnianie cudzego utworu bez uprawnienia albo wbrew jego warunkom. Podstawowy typ jest zagrożony grzywną, ograniczeniem wolności albo pozbawieniem wolności do dwóch lat. Przy działaniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej kara może wynosić do trzech lat. Jeżeli sprawca uczynił sobie z takiej działalności stałe źródło dochodu albo ją organizuje lub nią kieruje, kara wynosi od sześciu miesięcy do pięciu lat.

Ściganie czynów z art. 116 ust. 1, 2 i 4 następuje na wniosek pokrzywdzonego. Zawiadomienie powinno wskazywać utwór, uprawnionego, sposób rozpowszechniania, brak zgody oraz materiał potwierdzający konkretne wykorzystanie.

Jeżeli konkurent przypisał sobie autorstwo projektu albo publicznie zniekształca utwór, znaczenie może mieć również art. 115 prawa autorskiego. Każdy przypadek wymaga jednak odrębnej oceny. Samo podobieństwo logo nie uzasadnia automatycznego zawiadomienia o przestępstwie.

Co zrobić po wysłaniu pisma

Precyzyjne wezwanie nie gwarantuje natychmiastowej zapłaty, ale zmienia charakter rozmowy. Spór przestaje dotyczyć ogólnego wrażenia, że projekty są podobne, a zaczyna dotyczyć konkretnych elementów, umów, pól eksploatacji, numerów rejestracyjnych i skali wykorzystania.

Adresat może usunąć materiał, przedstawić licencję, zakwestionować twórczy charakter grafiki, wskazać element stockowy, wykazać wcześniejsze szkice albo zaproponować ugodę. Każde wyjaśnienie trzeba porównać z dokumentami. Nie odrzucaj automatycznie możliwości niezależnego stworzenia, ale nie rezygnuj z roszczeń wyłącznie dlatego, że konkurent zmienił kilka szczegółów.

Co powinna regulować ugoda

Jeżeli strony dochodzą do porozumienia, dokument powinien jasno określać:

• projekty i publikacje objęte ugodą,
• materiały przeznaczone do usunięcia,
• termin zakończenia reklam i sprzedaży,
• los zapasów opakowań oraz wydruków,
• kwotę i termin zapłaty,
• rozliczenie dotychczasowego korzystania,
• zakres ewentualnej przyszłej licencji,
• pola eksploatacji, terytorium i czas,
• sposób oznaczenia autora,
• dopuszczalne modyfikacje,
• konsekwencje ponownego naruszenia,
• dokładny zakres zrzeczenia się roszczeń.

Więcej informacji znajduje się w poradniku wezwanie do zaprzestania a ugoda.