Ktoś cię śledzi, zasypuje wiadomościami, nachodzi w pracy lub pisze SMSy, których dawno prosiłeś żeby nie pisał?
To może być stalking, czyli przestępstwo zagrożone karą aż do 8 lat więzienia (art. 190a KK).
Masz narzędzia prawne i możesz działać. Pierwszym krokiem nie jest zawsze policja i poniżej wyjaśniamy, dlaczego.
Art. 190a KK penalizuje uporczywe nękanie, które wzbudza uzasadnione poczucie zagrożenia lub istotnie narusza prywatność. Kluczowe są dwa elementy: uporczywość (powtarzalność, mimo sygnałów że ofiara nie chce kontaktu) i skutek (poczucie zagrożenia lub naruszenie prywatności). Więcej istotnych terminów prawnych poznasz tutaj.
| Zachowanie | Ocena prawna |
|---|---|
| Były partner dzwoni codziennie przez 3 miesiące mimo próśb żeby nie dzwonił | Tak — stalking wg art. 190a KK |
| Ktoś regularnie pojawia się pod domem, przy pracy, na siłowni | Tak — stalking wg art. 190a KK |
| Wiadomości z groźbami lub masowe wiadomości z wielu kont jednej osoby | Tak — stalking (+ art. 190 KK groźby) |
| Podszywanie się pod ofiarę w internecie lub wysyłanie fałszywych wiadomości | Tak — art. 190a § 2 KK |
| Jeden SMS po rozstaniu z prośbą o rozmowę | Nie — brak uporczywości |
| Przypadkowe spotkanie w tych samych miejscach bez wzorca | Zależy od całokształtu okoliczności |
Trzy powody dlaczego wezwanie przed policją:
Ważne: Wezwanie NIE zamyka Ci drogi sądowej oraz drogi do złożenia zawiadomienia o przestępstwie. Możesz i często powinieneś zrobić jedno i drugie równolegle. Więcej na ten temat opisaliśmy w tym specjalistycznym artykule.
Jeśli chcesz mieć pewność, że pismo jest sformułowane prawidłowo, możesz skorzystać z gotowego wzoru przygotowanego przez adwokata.
Przepisy nie określają liczby kontaktów — kluczowa jest uporczywość i to że ofiara wyraziła jasno że nie chce kontaktu. Dwa SMS-y po wyraźnej prośbie „nie pisz więcej” mogą być wystarczające. Tysiąc kontaktów bez takiego sygnału to już inna ocena.
Zbierz screenshoty z widocznym URL i datą, zgłoś konto do platformy (Facebook, Instagram). Zawiadomienie do policji z wnioskiem o ustalenie tożsamości na podstawie danych technicznych — policja ma narzędzia żeby zidentyfikować sprawcę nawet przez fałszywe konto.
Art. 190a KK § 1 (stalking podstawowy) ścigany jest na wniosek pokrzywdzonego. Art. 190a § 2 (podszywanie się) — z urzędu. Jeśli ofiara jest małoletnia lub jeśli następstwem jest targnięcie się na życie — również z urzędu. Złożenie zawiadomienia uruchamia postępowanie.
Screenshoty z widocznym URL, datą i godziną. Nagrania ekranu (screen recording). Eksport wiadomości z komunikatora. Potwierdzenia dostarczenia SMS. Wszystko z datą i kontekstem. Sądy coraz lepiej radzą sobie z dowodami cyfrowymi, kluczowe jest nienaruszenie ich integralności (nie wycinaj fragmentów).
Policja przeprowadza czynności wyjaśniające, przesłuchuje pokrzywdzonego i sprawcę. Może zastosować środek zapobiegawczy, czyli nakaz opuszczenia miejsca zamieszkania lub zakaz zbliżania. Sprawa trafia do prokuratury, która decyduje o skierowaniu aktu oskarżenia do sądu.
Inne tematy prawne: