Windykator dzwoni kilkanaście razy dziennie, o każdej porze, mimo że prosisz żeby tego nie robił? Jest granica między legalną windykacją a nękaniem. Jeśli ta granica została przekroczona, masz prawo to zatrzymać – niezależnie od tego czy dług istnieje czy nie.
Windykator dzwoni wiele razy dziennie – kiedy to nękanie i co zrobić
Gdzie przebiega granica między windykacją a nękaniem
Windykator ma prawo kontaktować się z dłużnikiem w celu odzyskania należności. To jest legalne i wynika z prawa wierzyciela do dochodzenia swoich roszczeń. Jednak prawo do windykacji nie jest nieograniczone i nie daje windykatorowi prawa do nękania.
Granicę wyznacza art. 190a § 1 Kodeksu karnego, który penalizuje uporczywe nękanie wzbudzające uzasadnione poczucie zagrożenia lub istotnie naruszające prywatność. Przepis nie przewiduje wyjątku dla windykatorów. Jeśli działania firmy windykacyjnej spełniają znamiona uporczywego nękania, są przestępstwem niezależnie od tego że motywem jest odzyskanie długu.
Legalny kontakt windykacyjny to: telefon w godzinach dziennych, kilka razy w tygodniu, z informacją o zadłużeniu i propozycją spłaty. Nękanie to: telefony kilkanaście lub kilkadziesiąt razy dziennie, dzwonienie w nocy lub wczesnym rankiem, kontaktowanie się z rodziną lub pracodawcą dłużnika, groźby, straszenie nieistniejącymi konsekwencjami prawnymi albo dzwonienie po wyraźnym żądaniu zaprzestania kontaktu.
Pełny przegląd form nękania i dostępnych narzędzi prawnych znajdziesz w przewodniku po stalkingu i nękaniu.
Dodatkowe przepisy chroniące przed agresywną windykacją
Poza Kodeksem karnym windykatorów ograniczają przepisy szczególne, które dają Ci dodatkowe narzędzia.
Ustawa o kredycie konsumenckim i regulacje Komisji Nadzoru Finansowego określają dopuszczalne praktyki przy windykacji długów z umów finansowych. Naruszenie tych norm możesz zgłosić do KNF lub Rzecznika Finansowego.
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zakazuje agresywnych praktyk handlowych wobec konsumentów. Wielokrotne, niechciane telefony mogą być zakwalifikowane jako agresywna praktyka rynkowa. Takie naruszenie możesz zgłosić do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Tutaj jednak uważaj, gdyż jako dłużnik nie jesteś typowym „konsumentem” – wierzyciel ma swoje prawa wobec Ciebie!
RODO ogranicza zakres i sposób przetwarzania Twoich danych osobowych przez firmy windykacyjne. Jeśli windykator przetwarza Twoje dane w sposób wykraczający poza niezbędne minimum, możesz złożyć skargę do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Każda z tych ścieżek działa niezależnie i możesz korzystać z nich równolegle. Jeśli masz wątpliwości – zapraszamy do konsultacji z adwokatem.
Czy dług ma znaczenie dla oceny nękania
Nie ma. To ważna kwestia, którą wiele osób błędnie rozumie. Fakt że zadłużenie istnieje nie daje windykatorowi prawa do nękania. Fakt że kwestionujesz dług lub uważasz że jest przedawniony też nic nie zmienia w kwestii oceny zachowania windykatora.
Innymi słowy: nawet jeśli rzeczywiście masz dług, windykator nie może Cię nękać. Nawet jeśli firma windykacyjna ma rację co do istnienia zobowiązania, nie zwalnia jej to z odpowiedzialności za sposób w jaki dochodzi jego spłaty.
Kwestia istnienia długu i kwestia nękania to dwa odrębne zagadnienia prawne rozpatrywane niezależnie. Wezwanie do zaprzestania nękania nie jest przyznaniem że dług istnieje. Nie wpływa też na Twoje prawa w ewentualnym postępowaniu sądowym o zapłatę.
Co zebrać przed wysłaniem wezwania
Dokumentacja przy nękaniu telefonicznym jest stosunkowo prosta do zebrania, bo telefon zostawia ślady.
Skup się na tym, aby pozyskać:
- Screenshoty rejestru połączeń z datą, godziną i numerem telefonu przy każdym połączeniu. Obejmuj kilka dni lub tygodni żeby pokazać wzorzec zachowania.
- Nagrania rozmów, jeśli Twój telefon ma taką funkcję, lub jeśli korzystasz z aplikacji do nagrywania. Nagrywanie rozmowy której jesteś uczestnikiem jest w Polsce legalne.
- Wiadomości SMS lub komunikatora jeśli windykator kontaktuje się też tą drogą.
- Notatki z rozmów: data, godzina, treść żądania, ton rozmowy, wszelkie groźby lub wprowadzające w błąd twierdzenia.
- Dokumentację Twojej prośby o zaprzestanie kontaktu jeśli ją wyraziłeś, na przykład SMS z taką treścią lub nagranie rozmowy w której o to prosiłeś.
- Dane firmy windykacyjnej: pełna nazwa, adres siedziby z KRS, numer licencji jeśli dotyczy.
Jak skutecznie dokumentować nękanie telefoniczne opisuje poradnik jak udokumentować naruszenie. Jeśli nękanie dotyczy też innych kanałów kontaktu, przydatny będzie artykuł o uporczywym dzwonieniu jako formie nękania.
Wezwanie do firmy windykacyjnej – jak to działa w praktyce
Wezwanie do zaprzestania nękania i stalkingu kierujesz do firmy windykacyjnej jako podmiotu odpowiedzialnego za działania swojego pracownika lub zleceniobiorcy. Pismo powołuje się na art. 190a § 1 KK, opisuje konkretne incydenty z datami i godzinami, żąda natychmiastowego zaprzestania kontaktów telefonicznych i wyznacza termin na potwierdzenie tego żądania, zazwyczaj 7 dni.
Firmy windykacyjne reagują na formalne wezwania sprawnie, bo działają w regulowanej branży i wiedzą że naruszenie przepisów może oznaczać nie tylko odpowiedzialność karną, ale też utratę licencji lub wpisu do rejestru. Pismo od adwokata z powołaniem na art. 190a KK jest dla nich jednoznacznym sygnałem że przekroczyły dopuszczalne granice.
Wezwanie wysyłasz na adres siedziby firmy z KRS, listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Jak to zrobić prawidłowo wyjaśnia poradnik jak wysłać wezwanie do zaprzestania.
Skargi do organów nadzoru jako uzupełnienie wezwania
Równolegle z wezwaniem warto złożyć skargi do organów nadzorujących branżę windykacyjną. Działania te nie wykluczają się wzajemnie i łącznie wywierają znacznie większą presję niż każde z osobna.
Do Rzecznika Finansowego możesz złożyć skargę jeśli dług pochodzi z umowy finansowej, kredytu lub pożyczki. Rzecznik ma uprawnienia do interwencji wobec firm windykacyjnych działających w tym sektorze i może nakazać zaprzestanie naruszeń.
Do Prezesa UOKiK zgłaszasz agresywne praktyki handlowe naruszające zbiorowe interesy konsumentów. Przy wielokrotnych naruszeniach wobec wielu dłużników UOKiK może wszcząć postępowanie i nałożyć karę finansową na firmę.
Do Prezesa UODO zgłaszasz naruszenia RODO dotyczące przetwarzania Twoich danych osobowych przez firmę windykacyjną, w szczególności kontaktowanie się z osobami trzecimi bez Twojej zgody.
Więcej o relacji między wezwaniem a dalszymi krokami przeczytasz w artykule wezwanie do zaprzestania a pozew sądowy.
Wezwanie do zaprzestania nękania i stalkingu
Najczęstsze pytania o nękanie przez windykatora
Polskie przepisy nie określają wprost dopuszczalnej liczby połączeń dziennie. Ocena opiera się na ogólnej zasadzie z art. 190a KK dotyczącej uporczywości i wzbudzania poczucia zagrożenia. W praktyce jeden lub dwa telefony dziennie w godzinach dziennych mieszczą się zazwyczaj w granicach legalnej windykacji. Kilkanaście lub kilkadziesiąt połączeń dziennie, szczególnie po wyraźnym żądaniu zaprzestania kontaktu, prawie zawsze przekracza tę granicę. Kluczowe jest zebranie dokumentacji pokazującej wzorzec zachowania w dłuższym czasie.
Co do zasady nie. Kontaktowanie się z osobami trzecimi, rodziną, pracodawcą lub znajomymi w celu wywarcia presji na dłużniku narusza jego dobra osobiste i może stanowić nękanie. Wyjątkiem jest sytuacja gdy osoba trzecia jest poręczycielem lub współdłużnikiem. Ujawnianie osobom trzecim informacji o Twoim zadłużeniu bez podstawy prawnej narusza też przepisy RODO o ochronie danych osobowych. Każdy taki kontakt dokumentuj i uwzględnij w wezwaniu.
Nie. Wezwanie dotyczy wyłącznie sposobu kontaktu, a nie kwestii istnienia lub wysokości zadłużenia. Możesz jednocześnie kwestionować dług i żądać zaprzestania nękania. To dwa odrębne zagadnienia prawne. W treści wezwania nie ma żadnych sformułowań które mogłyby być interpretowane jako uznanie długu. Jeśli dług jest przedawniony lub kwestionujesz jego istnienie, te kwestie rozstrzygasz w odrębnym postępowaniu.
Grożenie nieistniejącymi lub nieproporcjonalnymi konsekwencjami prawnymi to agresywna praktyka handlowa zakazana przez ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów. Komornik może działać wyłącznie na podstawie tytułu wykonawczego wydanego przez sąd, a więzienie za dług cywilny w Polsce nie istnieje. Groźby tego rodzaju możesz zgłosić do UOKiK jako agresywną praktykę rynkową. Nagrania rozmów lub screenshoty wiadomości zawierających takie sformułowania są cennym dowodem.
To częsty problem, szczególnie przy windykacji długów z tytułu nieaktualnych umów lub przy zbieżności danych. Niezwłocznie poinformuj windykatora na piśmie że jesteś inną osobą i żądasz zaprzestania kontaktu. Wysyłając to pismo listem poleconym masz dowód że windykator wiedział o pomyłce. Jeśli mimo pisemnego wyjaśnienia kontakty trwają nadal, masz mocną podstawę do wezwania o nękanie, bo firma działa w złej wierze mając wiedzę o braku podstaw do kontaktu.
Tak. W Polsce nagrywanie rozmowy w której sam uczestniczysz jest legalne i nie wymaga zgody drugiej strony. Nagranie rozmowy z windykatorem jest pełnoprawnym dowodem który możesz przedstawić w postępowaniu karnym, cywilnym lub przed organami nadzoru. Nagrywaj każdą rozmowę od początku i przechowuj nagrania bezpiecznie. Jeśli windykator na początku rozmowy informuje że rozmowa jest nagrywana przez jego firmę, masz dodatkowe potwierdzenie że rozmowa istniała.
