Skip to main contentSkip to footer

Zniesławienie w mediach społecznościowych – pismo o zaprzestanie

W mediach społecznościowych jedno zdanie może obiec setki ekranów, zanim zdążysz przygotować odpowiedź. Ktoś publikuje na Facebooku zarzut, oznacza Twój profil, opisuje rzekome zdarzenie w grupie branżowej albo pod cudzym postem ostrzega innych przed współpracą z Tobą. Po chwili treść pojawia się w komentarzach, udostępnieniach, zrzutach ekranu i prywatnych wiadomościach.

Nie każda ostra krytyka jest bezprawna i nie każdy obraźliwy komentarz stanowi zniesławienie. Jeżeli jednak autor przedstawia nieprawdziwe fakty, przypisuje Ci oszustwo, kradzież, nierzetelność albo inne zachowanie mogące odebrać zaufanie klientów, pracodawcy lub współpracowników, możesz zażądać usunięcia treści, zaprzestania dalszych publikacji i złożenia odpowiedniego oświadczenia. W zależności od sytuacji możliwa jest również droga cywilna albo prywatny akt oskarżenia.

 

Najpierw zabezpiecz treść.

Nie rozpoczynaj od wielogodzinnej kłótni w komentarzach. Autor może zmienić wpis, ograniczyć jego widoczność albo usunąć profil, a Twoja emocjonalna odpowiedź może dodatkowo zwiększyć zasięg publikacji.

osoba pisząca na laptopie z dymkami wskazującymi na hejt

Najpierw rozłóż wpis na konkretne wypowiedzi

Potoczne słowo „hejt” obejmuje bardzo różne zachowania. Może oznaczać nieprzyjemną opinię, fałszywy zarzut, ordynarne wyzwisko, ujawnienie prywatnej informacji, publikację korespondencji albo wykorzystanie zdjęcia w ośmieszającym kontekście. Każdy z tych elementów może wymagać innej podstawy prawnej i innego żądania. Zanim przygotujesz wezwanie, podziel wpis na pojedyncze twierdzenia. Ustal, które z nich opisują konkretne fakty, które są oceną, które naruszają prywatność, a które mają wyłącznie obraźliwą formę. Nie wystarczy ogólne stwierdzenie, że post jest „kłamliwy i zniesławiający”. Adresat powinien wiedzieć, który fragment kwestionujesz i dlaczego.

Rodzaj wypowiedzi Przykład Co wymaga sprawdzenia
Twierdzenie o fakcie „Właściciel firmy przywłaszczył zaliczkę klienta”. Czy zdarzenie rzeczywiście miało miejsce i czy autor ma podstawy do takiego zarzutu.
Ocena „Moim zdaniem obsługa była nieprofesjonalna”. Czy ocena ma wystarczającą podstawę faktyczną i mieści się w granicach dopuszczalnej krytyki.
Insynuacja „Każdy sam może się domyślić, gdzie zniknęły pieniądze”. Jaki sens przeciętny odbiorca przypisuje wypowiedzi, mimo braku dosłownego oskarżenia.
Wyzwisko Ordynarne albo pogardliwe określenie osoby. Czy wypowiedź może stanowić zniewagę i naruszenie godności.
Informacja prywatna Opis choroby, zadłużenia, konfliktu rodzinnego albo życia intymnego. Czy autor miał prawo ujawnić informację, nawet gdy jest ona prawdziwa.
Zdjęcie lub nagranie Fotografia połączona z fałszywym oskarżeniem albo obraźliwym podpisem. Dobre imię, wizerunek, kontekst publikacji i ewentualna zgoda.

Autor nie może skutecznie ukryć fałszywego zarzutu przez dodanie słów „moim zdaniem”, „podobno” albo „ludzie mówią”. Liczy się znaczenie całej wypowiedzi odbieranej w kontekście posta, grafiki, komentarzy i dyskusji. Z drugiej strony nie każda przesadzona lub niesprawiedliwa opinia staje się automatycznie zniesławieniem.

Kiedy wpis może stanowić zniesławienie

Art. 212 § 1 Kodeksu karnego obejmuje pomawianie osoby, grupy osób, instytucji, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej albo narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności.

Zniesławienie może dotyczyć zarówno życia prywatnego, jak i działalności zawodowej. Typowe przykłady to nieprawdziwe oskarżenie przedsiębiorcy o oszustwo, lekarza o świadome narażanie pacjentów, nauczyciela o przemoc, pracownika o kradzież albo rodzica o zaniedbywanie dziecka. Nie jest konieczne wykazanie, że każdy odbiorca uwierzył w zarzut. Wystarczy, że jego treść obiektywnie może wywołać poniżenie lub utratę potrzebnego zaufania.

Typ podstawowy jest zagrożony grzywną albo karą ograniczenia wolności. Jeżeli czyn został popełniony za pomocą środka masowego komunikowania, art. 212 § 2 KK przewiduje grzywnę, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku.

Sam Facebook nie przesądza automatycznie o zastosowaniu § 2. Znaczenie ma sposób rozpowszechnienia, dostępność wpisu, liczba i charakter odbiorców oraz funkcja danego kanału. Publiczny post, zamknięta grupa branżowa i prywatna wiadomość wymagają odrębnej oceny.

Pomówienie może nastąpić również w zamkniętej grupie albo w wiadomości skierowanej do pracodawcy lub kontrahenta. Dla podstawowego typu nie jest konieczne opublikowanie treści przed nieograniczoną liczbą osób. Zarzut musi jednak dotrzeć przynajmniej do osoby innej niż sam pokrzywdzony, ponieważ jego istotą jest oddziaływanie na opinię innych ludzi.

Pełny przegląd tego rodzaju naruszeń znajduje się w artykule o pomówieniach w Internecie i oczyszczeniu dobrego imienia. Niniejszy poradnik skupia się na specyfice Facebooka, Instagrama i innych platform społecznościowych.

Prawdziwy zarzut i dopuszczalna krytyka

Nie każda negatywna informacja jest bezprawna. Konsument może opisać rzeczywisty przebieg usługi, pracownik może mówić o własnych doświadczeniach, a osoba uczestnicząca w debacie publicznej musi liczyć się z szerszą krytyką. Ochrona dobrego imienia nie służy do usuwania każdej niepochlebnej opinii.

Art. 213 KK określa sytuacje, w których prawdziwy zarzut wyłącza odpowiedzialność za pomówienie. Prawdziwy zarzut uczyniony niepublicznie nie stanowi przestępstwa z art. 212 § 1. Przy publicznym podnoszeniu prawdziwego zarzutu znaczenie ma natomiast to, czy dotyczy on postępowania osoby pełniącej funkcję publiczną albo służy obronie społecznie uzasadnionego interesu.

Jeżeli zarzut dotyczy życia prywatnego lub rodzinnego, możliwość przeprowadzania dowodu prawdy jest dodatkowo ograniczona. Nie każda prawdziwa informacja o zdrowiu, związku, zadłużeniu, rozwodzie albo konflikcie rodzinnym może być dowolnie publikowana pod pretekstem ostrzegania innych.

Prawdziwość nie kończy również analizy cywilnej. Wpis może opisywać rzeczywiste zdarzenie, a jednocześnie bezprawnie naruszać prywatność, wizerunek albo tajemnicę korespondencji. Publikacja fragmentu autentycznej dokumentacji medycznej może nie być pomówieniem, lecz nadal poważnie ingerować w dobra osobiste.

Ocena powinna mieć podstawę faktyczną

Ocena nie podlega prostemu dowodowi prawdy lub fałszu, ale powinna wynikać z rzeczywistego doświadczenia albo ujawnionych faktów. Klient może napisać, że obsługa była jego zdaniem nieprofesjonalna. Nie powinien jednak uzasadniać tej oceny wymyślonym zdarzeniem, na przykład twierdzeniem, że firma pobrała pieniądze i nie wykonała żadnej usługi, jeżeli usługa została wykonana.

Częściej dopuszczalna krytyka

„Czekałem na odpowiedź pięć dni i dlatego oceniam obsługę jako bardzo słabą”.

Częściej bezprawny zarzut

„Ta firma kradnie pieniądze klientów”, mimo że spór dotyczył jedynie terminu odpowiedzi na wiadomość.

Zniesławienie a zniewaga

Zniesławienie koncentruje się na zarzucie określonego postępowania lub właściwości, który może zaszkodzić opinii innych osób. Zniewaga dotyczy obraźliwej formy skierowanej przeciwko godności człowieka. Wulgarne wyzwisko, pogardliwy epitet, ordynarny mem albo poniżające porównanie mogą wymagać oceny na podstawie art. 216 KK, mimo że nie zawierają sprawdzalnego zarzutu.

Zniewaga jest również przestępstwem ściganym z oskarżenia prywatnego. Przy użyciu środka masowego komunikowania ustawa przewiduje grzywnę, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku. Jeżeli wpis łączy fałszywe oskarżenie z obraźliwą formą, możliwe jest rozważenie obu przepisów. Nie oznacza to jednak, że wezwanie powinno zawierać katalog wszystkich potencjalnych przestępstw.

Art. 214 KK wskazuje ponadto, że brak odpowiedzialności za pomówienie wynikający z art. 213 nie wyłącza odpowiedzialności za zniewagę ze względu na formę podniesienia lub rozgłoszenia zarzutu. Nawet prawdziwa informacja może zostać przedstawiona w sposób poniżający i niepotrzebnie obraźliwy.

Ochrona dobrego imienia i prywatności

Art. 23 Kodeksu cywilnego wymienia między innymi zdrowie, wolność, cześć, nazwisko, pseudonim, wizerunek, tajemnicę korespondencji i nietykalność mieszkania. Katalog dóbr osobistych nie jest zamknięty. W praktyce ochronie podlegają również prywatność, godność i reputacja.

Na podstawie art. 24 KC osoba, której dobro osobiste jest zagrożone, może żądać zaniechania działania, chyba że nie jest ono bezprawne. Po dokonanym naruszeniu można domagać się czynności potrzebnych do usunięcia skutków, w szczególności odpowiedniego oświadczenia. Na zasadach przewidzianych w Kodeksie cywilnym możliwe są również roszczenia pieniężne.

Droga cywilna może być korzystna, gdy głównym celem jest szybkie usunięcie wpisu, zakaz dalszego rozpowszechniania, uzyskanie przeprosin albo ochrona reputacji firmy. Nie wymaga wykazywania wszystkich znamion konkretnego przestępstwa. Nadal trzeba jednak wskazać chronione dobro, sposób naruszenia, pozwanego i żądany sposób usunięcia skutków.

Aktualny tekst Kodeksu cywilnego można sprawdzić w oficjalnej bazie ELI.

Czy wpis narusza prawa osoby, firmy czy obu podmiotów

Post może uderzać bezpośrednio w człowieka, w spółkę albo jednocześnie w oba podmioty. Jeżeli wpis brzmi „Jan Kowalski oszukuje klientów swojej spółki”, może naruszać dobre imię Jana Kowalskiego oraz renomę spółki. Gdy autor pisze wyłącznie o produkcie albo przedsiębiorstwie, pokrzywdzonym nie zawsze będzie osobiście wspólnik czy prezes.

Art. 43 KC nakazuje odpowiednio stosować przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych do osób prawnych. Spółka może więc dochodzić ochrony własnej renomy. Nie przysługuje jej natomiast krzywda psychiczna rozumiana w taki sam sposób jak u człowieka.

Treść wpisu Kto może być bezpośrednio dotknięty
„Spółka X nie płaci kontrahentom”. Przede wszystkim spółka, jeżeli zarzut dotyczy jej działalności.
„Prezes spółki X ukradł pieniądze”. Prezes, a zależnie od kontekstu także spółka.
„Nie polecam tego produktu”. Zwykle jest to ocena oferty, niekoniecznie naruszenie osoby właściciela.
„Właściciel prowadzi firmę pod wpływem alkoholu”. Osoba fizyczna, a przy związku zarzutu z działalnością również przedsiębiorstwo.

W wezwaniu wskaż prawidłowo, w czyim imieniu występujesz. Osoba fizyczna, jednoosobowy przedsiębiorca i spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie są tym samym podmiotem. Przy publikacji dotyczącej reputacji zawodowej byłego pracownika pomocny będzie również poradnik były pracodawca niszczy reputację zawodową.

Nie wiesz, czy wpis jest pomówieniem, opinią czy naruszeniem prywatności?

Jedna publikacja może łączyć fałszywy zarzut, obraźliwą formę, prywatne informacje i zdjęcie. Podczas konsultacji przeanalizujemy treść, kontekst, zasięg oraz dostępne dowody, a następnie ustalimy właściwe żądania i bezpieczną kolejność działań.

Przeanalizuj wpis z adwokatem

Jak zabezpieczyć post, komentarz i relację

W mediach społecznościowych dowód bywa mniej trwały niż szkoda. Autor może zmienić jedno słowo, ograniczyć post do znajomych, usunąć komentarz albo opublikować ten sam zarzut w kilku grupach. Zanim nawiążesz kontakt, zachowaj pełny obraz publikacji. Pojedynczy przycięty screenshot może nie wskazywać autora, daty, miejsca publikacji ani dyskusji, która nadaje wypowiedzi określony sens.

Pełny widok publikacji

Wykonaj zrzuty obejmujące nazwę i zdjęcie profilu, treść wpisu, datę, nazwę grupy lub strony, komentarze oraz dostępne informacje o widoczności. Jeżeli post jest długi, wykonuj obrazy zachodzące na siebie, aby można było odtworzyć kolejność tekstu.

Bezpośredni link

Skopiuj adres wpisu, komentarza, filmu, rolki, relacji i profilu. Zapisz go w osobnym zestawieniu. Sam screenshot bez linku może utrudnić odnalezienie materiału, a sam link stanie się bezużyteczny po usunięciu treści.

Nagranie ekranu

Nagraj przejście od profilu autora do publikacji, przewinięcie komentarzy i otwarcie danych konta. Materiał pokazuje powiązanie wpisu z konkretnym profilem lepiej niż statyczny fragment obrazu.

Kolejne wersje

Jeżeli autor zmienia post po pierwszej reakcji, zabezpiecz każdą wersję. Nie zastępuj pierwotnego pliku poprawionym zrzutem. Zmiana zarzutu z „ukradł” na „zachował się nieuczciwie” może mieć znaczenie dla późniejszej oceny.

Reakcje i udostępnienia

Zapisz liczbę komentarzy, reakcji i widocznych udostępnień. Nie przedstawiaj ich jednak automatycznie jako pełnego zasięgu, jeżeli platforma nie udostępnia rzeczywistych statystyk odsłon.

Odbiór wpisu przez inne osoby

Zachowaj wiadomości od klientów, znajomych, przełożonego albo kontrahentów, którzy pytają o zarzut. Pokazują one, do jakiego kręgu informacja dotarła i jak została zrozumiana. Poproś odbiorców, aby zachowali oryginały na własnych urządzeniach.

Szkoda gospodarcza

Jeżeli twierdzisz, że wpis spowodował utratę klienta lub kontraktu, zachowaj wypowiedzenie, wiadomość kontrahenta, anulowanie zamówienia oraz porównywalne dane z właściwego okresu. Sam spadek sprzedaży występujący po publikacji nie przesądza jeszcze o związku przyczynowym.

Data Miejsce Treść i zmiana Dowód skutków
12 maja, 9:40 Publiczny profil autora Zarzut przywłaszczenia zaliczki, trzy komentarze autora. Zrzuty 01-06, nagranie ekranu i link.
12 maja, 13:15 Grupa branżowa Udostępnienie wpisu z dopiskiem, aby nie podejmować współpracy. Zrzuty członka grupy i wiadomość administratora.
13 maja, 10:05 Wiadomość klienta Klient pyta o wpis i wstrzymuje podpisanie umowy. Oryginalny e-mail oraz projekt umowy.

Przy publikacji o dużym zasięgu, istotnym kontrakcie albo treści, która może szybko zniknąć, można rozważyć protokół notarialny z oględzin strony. Szczegółowy sposób porządkowania plików opisuje poradnik jak udokumentować naruszenie.

zabezpieczenie zniesławiającego wpisu w mediach społecznościowych
Pomawiający wpis najpierw zabezpiecz, a dopiero później zgłaszaj go platformie lub kontaktuj się z autorem.

Czy odpowiadać publicznie na pomówienie

Publiczna odpowiedź może ograniczyć skutki fałszywej informacji, ale może również zapewnić jej drugie życie. Każdy komentarz zwiększa aktywność pod wpisem i może spowodować jego ponowne wyświetlenie kolejnym użytkownikom. Przed odpowiedzią ustal, do kogo chcesz dotrzeć. Jeżeli publikację widziało kilku członków małej grupy, rozbudowane oświadczenie na własnym publicznym profilu może rozpowszechnić zarzut szerzej niż zrobił to autor.

Odpowiedź może być potrzebna

Wpis dotarł do klientów, trwa aktywna dyskusja, a brak stanowiska może być odbierany jako potwierdzenie zarzutu.

Odpowiedź powinna być bardzo krótka

Musisz poinformować odbiorców, że kwestionujesz zarzut, ale nie możesz publicznie ujawniać dokumentów klienta, pracownika albo pacjenta.

Lepiej nie wdawać się w dyskusję

Autor prowokuje, wpis ma niewielki zasięg, odpowiedzi są natychmiast przerabiane na kolejne posty albo publikacja zawiera groźby.

Bezpieczna odpowiedź może brzmieć:

„Opublikowany zarzut jest nieprawdziwy. Treść została zabezpieczona, a autor otrzyma wezwanie do jej usunięcia. Ze względu na poufność sprawy nie będę prowadzić dyskusji w komentarzach”.

Nie publikuj prywatnej korespondencji, dokumentacji medycznej, akt osobowych ani danych klienta wyłącznie po to, aby wygrać internetowy spór. Obowiązek zachowania tajemnicy lub ochrony danych może nadal obowiązywać, mimo że druga strona zaatakowała jako pierwsza.

Jak zgłosić treść platformie

Facebook, Instagram i inne platformy pozwalają zgłaszać konkretne posty, komentarze, profile i nagrania. Zgłoszenie może doprowadzić do usunięcia materiału lub ograniczenia konta, ale moderator nie prowadzi pełnego procesu dowodowego i nie rozstrzyga wszystkich sporów o prawdziwość wypowiedzi.

Najpierw zabezpiecz treść. Następnie zgłoś osobno:

  • post zawierający główny zarzut,
  • komentarze powtarzające lub rozszerzające oskarżenie,
  • udostępnienia z własnym zniesławiającym opisem,
  • profil podszywający się pod Ciebie,
  • zdjęcie lub nagranie wykorzystane bez zgody,
  • groźby i wezwania do przemocy,
  • publikację danych prywatnych.

Wybierz kategorię odpowiadającą rzeczywistemu problemowi. Ogólne zgłoszenie „ten post jest kłamstwem” może być mniej skuteczne niż wskazanie podszywania się, groźby, ujawnienia danych albo naruszenia prywatności.

Art. 16 Aktu o usługach cyfrowych, czyli DSA, wymaga od dostawców usług hostingu zapewnienia mechanizmu zgłaszania informacji uznawanych za nielegalne. Zgłoszenie powinno wskazywać dokładną lokalizację treści oraz zawierać wyjaśnienie jej bezprawnego charakteru. Nie wystarczy przesłanie ogólnej historii konfliktu bez linków do konkretnych materiałów.

Zachowaj potwierdzenie zgłoszenia, numer sprawy i decyzję platformy. Odmowa usunięcia nie przesądza, że wpis jest zgodny z prawem. Podobnie usunięcie treści przez moderatora nie zastępuje rozstrzygnięcia dotyczącego przeprosin, szkody albo odpowiedzialności autora.

Tekst DSA znajduje się w bazie EUR-Lex.

Co zrobić, gdy autor jest anonimowy

Pseudonim, profil bez zdjęcia albo wymyślona nazwa nie wystarczą do prawidłowego oznaczenia pozwanego w zwykłym procesie cywilnym. Platforma nie przekaże prywatnej osobie pełnych danych użytkownika wyłącznie dlatego, że otrzymała przedsądowe wezwanie.

Zabezpiecz wszystkie informacje pozwalające później powiązać konto z konkretną osobą:

  • link i nazwę profilu,
  • identyfikator widoczny w adresie strony,
  • zdjęcia i wcześniejsze nazwy konta,
  • datę utworzenia albo pierwszej aktywności, jeżeli jest widoczna,
  • wspólnych znajomych i obserwowane strony,
  • charakterystyczne sformułowania,
  • informacje znane tylko określonemu kręgowi osób,
  • powiązane adresy e-mail, numery telefonów i inne profile,
  • przyznanie się autora w wiadomości albo komentarzu.

W sprawie prywatnoskargowej art. 488 Kodeksu postępowania karnego pozwala zażądać, aby Policja przyjęła ustną lub pisemną skargę, w razie potrzeby zabezpieczyła dowody i przesłała ją właściwemu sądowi. Na polecenie sądu Policja może następnie wykonać określone czynności dowodowe.

Przepis nie gwarantuje jednak ustalenia każdego użytkownika. Konto może korzystać z fałszywych danych, a informacje techniczne nie są przechowywane bezterminowo. Nie czekaj więc wiele miesięcy z zabezpieczeniem linków i podjęciem działań.

Aktualny Kodeks postępowania karnego można sprawdzić w oficjalnej bazie ELI.

Wezwanie, platforma, sąd cywilny czy sprawa karna

Nie trzeba wybierać tylko jednego narzędzia. Zgłoszenie platformie może służyć szybkiemu ograniczeniu widoczności, wezwanie porządkuje żądania wobec autora, pozew cywilny zmierza do usunięcia skutków i świadczeń pieniężnych, a prywatne oskarżenie dotyczy odpowiedzialności karnej.

Działanie Główny cel Najważniejsze ograniczenie
Zgłoszenie platformie Usunięcie albo ograniczenie widoczności konkretnej treści. Platforma nie zasądza przeprosin ani pieniędzy.
Wezwanie Postawienie precyzyjnych żądań i próba zakończenia sporu bez procesu. Nie podlega samoistnemu przymusowemu wykonaniu.
Pozew cywilny Usunięcie treści, zakaz dalszych naruszeń, oświadczenie i roszczenia pieniężne. Trzeba prawidłowo ustalić pozwanego i sformułować wykonalne żądania.
Prywatny akt oskarżenia Odpowiedzialność karna za zniesławienie lub zniewagę. Pokrzywdzony zasadniczo sam występuje jako oskarżyciel prywatny.
Zabezpieczenie sądowe Tymczasowa ochrona na czas procesu. Środek musi być proporcjonalny i nie może prowadzić do ogólnego zakazu wszelkiej krytyki.

Dobierz rozwiązanie do rodzaju publikacji

Znasz autora i chcesz zażądać usunięcia wpisu

Wzór pozwala wskazać konkretne zarzuty, naruszone dobra, żądanie usunięcia oraz treść odpowiedniego oświadczenia.

Sprawdź zawartość wzoru

Cena jednorazowa: 297 zł.

Autor jest anonimowy albo wpis łączy kilka naruszeń

Konsultacja pozwala ocenić dowody, właściwego pokrzywdzonego, proporcjonalne żądania oraz wybór drogi cywilnej lub karnej.

Umów konsultację

Koszt konsultacji: 497 zł.

Co powinno zawierać wezwanie

Wezwanie powinno identyfikować każdą publikację i wyjaśniać, na czym polega jej bezprawność. Ogólne żądanie usunięcia „wszystkich kłamstw z Internetu” jest trudne do wykonania i późniejszego dochodzenia.

W piśmie uwzględnij:

  1. dane osoby lub firmy występującej z żądaniami,
  2. prawidłowe dane autora, jeżeli są znane,
  3. nazwę platformy, profilu, grupy i strony,
  4. bezpośrednie linki do publikacji,
  5. datę i formę każdego wpisu, komentarza albo nagrania,
  6. dokładne cytaty z kwestionowanych fragmentów,
  7. oddzielenie twierdzeń o faktach od ocen,
  8. wyjaśnienie, które informacje są nieprawdziwe,
  9. wskazanie dokumentów przeczących zarzutom, bez konieczności dołączania całego archiwum,
  10. opis naruszonych dóbr,
  11. żądanie usunięcia wskazanych treści,
  12. zakaz dalszego powtarzania konkretnych zarzutów,
  13. żądanie usunięcia udostępnień i kopii kontrolowanych przez autora,
  14. gotową treść oświadczenia lub przeprosin,
  15. miejsce i okres publikacji oświadczenia,
  16. krótki termin na usunięcie treści,
  17. osobny termin na publikację oświadczenia i odpowiedź,
  18. informację o zgłoszeniu platformie i możliwym skierowaniu sprawy do sądu.

Nie opisuj wszystkich wcześniejszych konfliktów z autorem, jeżeli nie mają znaczenia dla publikacji. Długie emocjonalne pismo może utrudnić odnalezienie najważniejszych żądań.

Zbyt ogólnie

„Wzywam do usunięcia hejtu i przeproszenia mnie w całym Internecie”.

Żądanie możliwe do wykonania

„Wzywam do usunięcia w terminie trzech dni wskazanego posta i komentarzy, zaprzestania rozpowszechniania zarzutu przywłaszczenia zaliczki oraz opublikowania przez siedem dni na tym samym profilu załączonego oświadczenia”.

Wezwanie do usunięcia zniesławiającego wpisu

Edytowalny dokument DOCX przygotowany przez adwokata. Wskaż wpis, nieprawdziwe zarzuty, naruszone dobra, sposób usunięcia treści i oczekiwane oświadczenie. Cena 297 zł.

Jak sformułować przeprosiny lub sprostowanie

Oświadczenie powinno usuwać skutki naruszenia, a nie stanowić dodatkową karę dla autora. Jego treść, forma, miejsce i okres publikacji powinny odpowiadać charakterowi pierwotnego wpisu.

Dobre oświadczenie wskazuje:

  • kto je składa,
  • do kogo jest skierowane,
  • który wcześniejszy zarzut był nieprawdziwy albo bezprawny,
  • czy autor przeprasza, prostuje informację lub odwołuje zarzut,
  • gdzie oświadczenie ma zostać opublikowane,
  • jak długo ma pozostać dostępne.

Jeżeli wpis znajdował się w zamkniętej grupie liczącej kilkadziesiąt osób, odpowiednie może być oświadczenie w tej grupie. Żądanie publikacji przez kilka miesięcy na stronie głównej ogólnopolskiego portalu może okazać się nieproporcjonalne. Z drugiej strony prywatne przeprosiny wysłane wyłącznie poszkodowanemu nie usuwają skutków publicznego zarzutu udostępnionego wielu odbiorcom.

„Przepraszam Jana Kowalskiego za opublikowanie w dniu […] nieprawdziwej informacji, że przywłaszczył środki klientów. Informacja ta nie miała podstaw faktycznych i naruszyła jego dobre imię”.

Nie wymagaj przyznania się do przestępstwa, którego popełnienie nie zostało stwierdzone, jeżeli do usunięcia skutków wystarcza odwołanie konkretnej nieprawdziwej informacji.

Wpis wykorzystujący zdjęcie lub nagranie

Jeżeli post zawiera Twoją fotografię, film albo fragment transmisji, analiza nie kończy się na dobrym imieniu. Trzeba sprawdzić podstawę rozpowszechniania wizerunku, zakres wcześniejszej zgody i kontekst połączenia obrazu z treścią.

Nawet zdjęcie opublikowane wcześniej przez Ciebie nie może być zawsze dowolnie wykorzystane w cudzym poście. Publiczna dostępność fotografii nie oznacza automatycznej zgody na stworzenie reklamy, ośmieszającego memu albo fałszywego materiału przedstawiającego Cię jako sprawcę określonego zachowania.

Możesz połączyć żądanie usunięcia pomawiającego tekstu z żądaniem zaprzestania rozpowszechniania wizerunku. Jeżeli głównym problemem jest samo zdjęcie lub film, dostępny jest odrębny wzór wezwania do usunięcia wizerunku z Internetu.

Szczegółowe zasady opisuje poradnik wizerunek wykorzystany bez zgody.

Prywatny akt oskarżenia i pomoc Policji

Przestępstwa z art. 212 i 216 KK są ścigane z oskarżenia prywatnego. Oznacza to, że pokrzywdzony zasadniczo sam wnosi i popiera oskarżenie przed sądem. Zwykłe zawiadomienie do prokuratury nie powoduje automatycznie prowadzenia standardowego dochodzenia przez prokuratora.

Prywatny akt oskarżenia może ograniczać się do oznaczenia osoby oskarżonego, opisu zarzucanego czynu i wskazania dowodów. Dokument powinien jednak pozwalać ustalić, która publikacja, w jakim miejscu i w jaki sposób wypełnia znamiona przestępstwa.

Art. 488 KPK pozwala także zażądać, aby Policja przyjęła skargę, w razie potrzeby zabezpieczyła dowody i przekazała ją do właściwego sądu. Na polecenie sądu Policja może przeprowadzić określone czynności dowodowe.

W szczególnych sytuacjach prokurator może wszcząć postępowanie albo wstąpić do już prowadzonej sprawy prywatnoskargowej, jeżeli wymaga tego interes społeczny. Nie należy jednak przedstawiać tego jako zwykłego przebiegu każdego sporu o komentarz w mediach społecznościowych.

Nie zwlekaj z ustalaniem autora

Karalność przestępstwa prywatnoskargowego ustaje co do zasady po roku od chwili, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy, nie później niż po trzech latach od popełnienia czynu. Ustalenie właściwej daty może wymagać dokładnej analizy, zwłaszcza gdy post był edytowany albo zarzut publikowano wielokrotnie.

Pozew cywilny i zabezpieczenie roszczenia

Droga cywilna pozwala skoncentrować się na zatrzymaniu publikacji i usunięciu jej skutków. Można żądać zaniechania powtarzania określonych zarzutów, usunięcia wskazanych postów, komentarzy lub nagrań oraz publikacji oświadczenia.

Żądanie pozwu powinno być wykonalne. Zakaz „pisania czegokolwiek na temat powoda” może nadmiernie ograniczać wolność wypowiedzi i obejmować również przyszłą, zgodną z prawem krytykę. Lepsze jest żądanie odnoszące się do konkretnych nieprawdziwych twierdzeń albo określonego sposobu naruszania prywatności.

Zabezpieczenie na czas procesu

Jeżeli wpis nadal się rozchodzi i powoduje trudne do odwrócenia skutki, można rozważyć wniosek o zabezpieczenie roszczenia. Sąd ocenia uprawdopodobnienie roszczenia, interes prawny i proporcjonalność żądanego środka.

W zależności od sprawy zabezpieczenie może zmierzać do czasowego usunięcia konkretnego wpisu, zakazania dalszego powielania określonego zarzutu albo podjęcia innego działania potrzebnego do ochrony. Nie powinno jednak prowadzić do ogólnego i bezterminowego zakazu wypowiadania się na każdy temat związany z powodem.

Porównanie obu etapów znajduje się w artykule wezwanie do zaprzestania a pozew sądowy.

Zadośćuczynienie i odszkodowanie

Art. 448 KC pozwala sądowi przyznać odpowiednią sumę zadośćuczynienia za krzywdę albo zasądzić odpowiednią kwotę na wskazany cel społeczny. Nie istnieje jednak urzędowy cennik za jeden post, komentarz albo tysiąc wyświetleń.

Znaczenie mogą mieć:

  • ciężar zarzutu,
  • liczba i rodzaj odbiorców,
  • czas dostępności publikacji,
  • liczba udostępnień i powtórzeń,
  • wpływ na życie zawodowe i prywatne,
  • reakcja osób z otoczenia,
  • skutki zdrowotne,
  • zachowanie autora po otrzymaniu wezwania,
  • usunięcie albo dalsze powtarzanie zarzutów.

Odszkodowanie dotyczy szkody majątkowej. Utrata klienta, kontraktu lub zatrudnienia powinna zostać udokumentowana i pozostawać w związku przyczynowym z publikacją. Fakt, że sprzedaż spadła po pojawieniu się wpisu, nie zawsze wystarczy do przypisania całej różnicy jego autorowi.

Nie wpisuj przypadkowej wysokiej kwoty tylko po to, aby przestraszyć autora. Nieuzasadnione żądanie może odwrócić uwagę od usunięcia treści i ułatwić przedstawienie wezwania jako próby uciszenia krytyki.

Co może wydarzyć się po wysłaniu pisma

Precyzyjne wezwanie nie gwarantuje usunięcia publikacji, ale odbiera autorowi możliwość twierdzenia, że nie wiedział, które fragmenty są kwestionowane i czego od niego oczekujesz. Po doręczeniu pismo może doprowadzić do kilku różnych reakcji.

Autor usuwa wpis

Zabezpiecz fakt usunięcia. Zdecyduj, czy potrzebne jest jeszcze oświadczenie albo rozliczenie wcześniejszych skutków.

Autor edytuje kilka słów

Porównaj nowe brzmienie z pierwotnym i oceń, czy nadal przekazuje ten sam zarzut.

Autor przedstawia dokumenty

Nie odrzucaj ich automatycznie. Zweryfikuj, czy potwierdzają fakt, czy jedynie pokazują istnienie wcześniejszego konfliktu.

Post przenosi się na kolejne profile

Zabezpiecz każde nowe rozpowszechnienie i rozróżnij autora pierwotnego wpisu od osób dodających własne komentarze.

Adresat proponuje ugodę

Ustal dokładne treści do usunięcia, brzmienie oświadczenia, termin, płatność i sposób traktowania kopii.

Wezwanie zostaje zignorowane

Nie wysyłaj wielu identycznych ostrzeżeń. Zdecyduj, czy kolejnym krokiem będzie pozew, zabezpieczenie albo oskarżenie prywatne.

Nie istnieje wiarygodna statystyka pozwalająca obiecać, że określony procent autorów usuwa post po jednym piśmie. Skuteczność zależy od jakości dowodów, treści zarzutu, relacji stron i realności zapowiedzianych dalszych działań.

Jeżeli strony osiągną porozumienie, warto dokładnie opisać wszystkie publikacje, miejsce i czas oświadczenia, termin płatności oraz zakres zrzeczenia się roszczeń. Więcej informacji znajduje się w artykule wezwanie do zaprzestania a ugoda.

Terminy przedawnienia

Nie można przyjąć jednego trzyletniego terminu dla wszystkich roszczeń związanych z dobrami osobistymi. Niemajątkowe żądania zaniechania naruszeń i usunięcia ich skutków co do zasady nie ulegają przedawnieniu. Roszczenia pieniężne są majątkowe i podlegają zasadom zależnym od ich podstawy.

Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się co do zasady po trzech latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł dowiedzieć się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Termin ten zasadniczo nie może być dłuższy niż dziesięć lat od zdarzenia. Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, ustawa przewiduje termin dwudziestoletni.

W przypadku przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego termin karny jest znacznie krótszy. Karalność ustaje po roku od chwili, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy, nie później niż po trzech latach od popełnienia czynu.

Nie warto czekać do końca żadnego z tych terminów. Wpisy, konta, dane techniczne i świadkowie mogą zniknąć znacznie wcześniej.

Chcesz zażądać usunięcia pomawiającego wpisu?

Wzór wezwania do zaprzestania naruszania dóbr osobistych pozwala wskazać publikację, nieprawdziwe twierdzenia, naruszone dobra oraz dokładny sposób usunięcia skutków. Dokument otrzymujesz w edytowalnym formacie DOCX.

Sprawdź zawartość wzoru przed zakupem.

Cena wzoru: 297 zł. Autor jest anonimowy, post dotyczy firmy albo łączy pomówienie z wizerunkiem i prywatnością? Konsultacja prawna kosztuje 497 zł.

Zażądaj usunięcia zniesławiającej publikacji

Edytowalny dokument DOCX przygotowany przez adwokata. Uzupełnij wpis, fałszywe twierdzenia, dowody, żądanie usunięcia i treść oświadczenia.

Najczęstsze pytania o zniesławienie w mediach społecznościowych

Nie. Art. 212 KK dotyczy zarzutu postępowania lub właściwości, które mogą poniżyć osobę albo narazić ją na utratę potrzebnego zaufania. Drobna nieścisłość, niezrozumiały żart albo niepochlebna ocena mogą nie spełniać tych przesłanek. Znaczenie ma sens całej wypowiedzi i jej kontekst.

Tak. Zamknięcie grupy nie daje autorowi pełnej swobody. Znaczenie mają treść, liczba i charakter odbiorców oraz sposób rozpowszechnienia. Pomówienie nie musi być dostępne dla całego Internetu, choć rodzaj kanału może wpływać na kwalifikację i zakres odpowiedniego oświadczenia.

Nie automatycznie. § 2 dotyczy użycia środka masowego komunikowania. Ocena zależy od sposobu publikacji, dostępności materiału, kręgu odbiorców i okoliczności sprawy. Publiczny profil, mała zamknięta grupa i prywatna wiadomość nie muszą być kwalifikowane identycznie.

Nie. Art. 213 KK określa warunki wyłączenia odpowiedzialności za pomówienie, ale osobno chronione są prywatność, wizerunek i tajemnica korespondencji. Prawdziwa informacja o zdrowiu, związku lub sprawach rodzinnych nie może być zawsze dowolnie upubliczniana.

Zniesławienie polega na przypisaniu postępowania lub właściwości mogących zaszkodzić opinii innych osób. Zniewaga koncentruje się na obraźliwej formie poniżającej godność. Jeden wpis może łączyć fałszywy zarzut i ordynarne wyzwisko.

Krótka i spokojna odpowiedź może ograniczyć skutki zarzutu, ale rozbudowana kłótnia często zwiększa zasięg publikacji. Najpierw zabezpiecz dowód. Nie ujawniaj poufnych dokumentów i nie powtarzaj całego zarzutu, jeżeli nie jest to konieczne.

Tak. Wskaż dokładny wpis, termin jego usunięcia oraz proponowaną treść oświadczenia. Określ profil, grupę albo stronę, na której powinno się pojawić, i rozsądny czas dostępności. Forma oświadczenia powinna odpowiadać skali pierwotnego naruszenia.

Zachowaj decyzję i skorzystaj z dostępnej procedury odwoławczej. Przygotuj precyzyjne zgłoszenie prawne z linkami i wyjaśnieniem bezprawności. Odmowa platformy nie zamyka drogi do wezwania autora, pozwu cywilnego ani prywatnego aktu oskarżenia.

Zabezpiecz profil, identyfikatory, linki i wszystkie publikacje. W sprawie prywatnoskargowej możesz zażądać przyjęcia skargi przez Policję w trybie art. 488 KPK. Ustalenie konkretnego użytkownika zależy jednak od dostępnych danych i nie jest gwarantowane.

Co do zasady nie. Art. 212 KK jest ścigany z oskarżenia prywatnego. Można wnieść prywatny akt oskarżenia albo zażądać przyjęcia skargi przez Policję. Prokurator może wyjątkowo wstąpić do sprawy, jeżeli wymaga tego interes społeczny.

Karalność przestępstwa prywatnoskargowego ustaje co do zasady po roku od chwili, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy, nie później niż po trzech latach od czynu. Nie należy zwlekać również ze względu na możliwość usunięcia konta i danych technicznych.

Nie. Niemajątkowe żądania zaniechania i usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego co do zasady nie ulegają przedawnieniu. Roszczenia pieniężne są majątkowe i podlegają zasadom zależnym od ich podstawy.

Tak, jeżeli spełnione są odrębne przesłanki. Zadośćuczynienie dotyczy krzywdy wynikającej z naruszenia dobra osobistego. Odszkodowanie wymaga wykazania szkody majątkowej i związku przyczynowego, na przykład między wpisem a utratą konkretnego kontraktu.

Tak. Art. 43 KC nakazuje odpowiednio stosować przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych do osób prawnych. Trzeba jednak odróżnić naruszenie renomy spółki od naruszenia dobrego imienia jej prezesa, wspólnika albo pracownika.

Możesz połączyć żądania dotyczące dobrego imienia z żądaniem usunięcia wizerunku. Trzeba sprawdzić zgodę na rozpowszechnianie, jej zakres i kontekst publikacji. Publiczna dostępność zdjęcia nie oznacza automatycznie prawa do użycia go w ośmieszającym albo fałszywym materiale.

Nie. Może je podpisać osoba pokrzywdzona, prawidłowo umocowany przedstawiciel spółki albo pełnomocnik. Największe znaczenie mają konkretne linki, rozdzielenie faktów od ocen, proporcjonalne żądania i dowód doręczenia.

adw. Łukasz Kasza
Autor: adw. Łukasz Kasza
Nr wpisu: BBI/Adw/371 • Izba Adwokacka w Bielsku-Białej
O kancelarii →
BEZPŁATNY PORADNIK OD ADWOKATA
Ktoś narusza Twoje prawa?
Pobierz bezpłatny poradnik i dowiedz się jak skutecznie zareagować, krok po kroku, bez prawniczego żargonu.